กำลังโหลดข้อมูล

มิวเซียมไทยแลนด์

  1. หน้าแรก
  2.    >   มิวเซียมไทยแลนด์
  3.    >   พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองขาว

พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองขาว

02 กรกฎาคม 2562

ชื่นชอบ 438

1,269 ผู้เข้าชม

แกลเลอรี

ข้อมูลพิพิธภัณฑ์

ถนนสายที่เชื่อมระหว่างกาญจนบุรีกับอำเภอพนมทวน  มีตำบลหนองขาว ตั้งอยู่ระหว่างทาง  หากผู้คนที่ผ่านไปไม่เคยรู้จัก “บ้าน” แห่งนี้มาก่อน อาจพานเข้าใจผิดได้ว่า  กำลังผ่านอำเภอขนาดย่อม  ด้วยว่าขนาดบ้านเรือนที่มีอยู่หนาแน่นประมาณ 1 พันหลังคาเรือนนั้น แน่นหนาเกินกว่าจะเป็นแค่บ้านตำบลธรรมดาได้  แต่ความจริงก็คือ “หนองขาว” ยังคงเป็นตำบล  แต่เป็นตำบลที่ยังมีความเป็นชุมชนหลงเหลืออยู่อย่างน่าสนใจ

 

มิใช่แต่เพียงขนาดหมู่บ้านที่มองเห็นว่าใหญ่โตเท่ากัน  “ความรับท้องถิ่น”  จนอาจจะกล่าวได้ว่า ท้องถิ่นนิยมของคนที่นี่ยังปรากฏให้เห็นอยู่ในหลายวาระ   หลายเรื่องราว

 

เมื่อไม่กี่ปีก่อน  มีข่าวว่าทางราชการจะรื้ออาคารเรียนหลังเก่าของโรงเรียนวัดอินทาราม   ที่ตั้งอยู่ในเขตวัด  แล้วสร้างพิพิธภัณฑ์ขึ้นใหม่ทำให้เกิดแรงกระตุ้นแก่บรรดาครูโรงเรียน กำนัน พระสงฆ์ และพ่อค้า  ในชุมชน  ที่ต้องการจะปกปักรักษาอาคารเรียนหลังเดิมไว้  เพราะคนเก่าแก่หลายคนต่างก็จบการศึกษาจากโรงเรียนนั้นด้วยกันมา  จึงไม่ยอมให้มารื้อทุบอาคารสองชั้นเก่าแก่อันสวยงามของตนกันได้ง่าย ๆ  อย่างน้อยที่สุดประวัตศาสตร์ของชุมชนก็มีอาคารโรงเรียนโกวิท อินทราทรรวมอยู่ด้วย  จะปล่อยให้หลุดมือไปเปล่า ๆ อย่างไรได้

 

ความสำเร็จของการพิทักษ์รักษาอาคารเรียนหลังเก่านำมาซึ่งการก่อรูปพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นตำบลหนองขาว  โดยจะใช้อาคารสองชั้นที่สร้างเสร็จเมื่อปี  พ.ศ.2480  หลังดังกล่าว เป็นที่ตั้งแสดงโบราณวัตถุที่ชุมชมรวบรวมขึ้นไว้อยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นมิอาจสำเร็จลุล่วงได้ง่าย ๆ เพียงแค่วัตถุสิ่งของที่จัดแสดง สิ่งสำคัญคือ “เรื่องราว” ของชุมชนที่ต้องการนำเสนอผ่านวัตถุต่างหาก

 

แล้วเรื่องราวของชาวหนองขาวที่ต้องการจะ “เล่า” ให้คนอื่นรับรู้จะเป็นอย่างไร  บางทีเรื่องราวเหล่านี้ย่อมต้องการความร่วมมือจากนักวิชาการที่เข้ามาช่วยสนับสนุนด้วยการทำวิจัยเพื่อนำเสนอเรื่องเล่าของชาวหนองขาวอย่างเป็นระบบ มีมิติทางประวัติศาสตร์ สังคม และวิถีชีวิตความคิดความเชื่อของชาวบ้าน  เชื่อมโยงกับชุมชนท้องถิ่นใกล้เคียงไปพร้อมกัน  ถ้าย้อนไปดูหลักฐานประวัติศาสตร์ จะพบว่า “หนองขาว” ตั้งอยู่บนเส้นทางการค้าขายและการเดินทัพแต่โบราณ  รศ.ศรีศักร  วัลลิโภคม  เมธีวิจัยอาวุโส  สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) กล่าวว่า จากตำแหน่งทางภูมิศาสตร์และสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรม จะเห็นว่าท้องถิ่นนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของความเจริญรุ่งเรืองยุคสุวรรณภูมิ  อันมี “อู่ทอง” เป็นศูนย์กลางส่วนเส้นทางคมนาคมนั้น พิจารณาจากสภาพภูมิศาสตร์แล้วเชื่อว่าเคยเกี่ยวกับเส้นทางเดินทัพ  โดยเฉพาะสงคราม เมื่อครั้งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และเส้นทางติดต่อระหว่างพระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี  และกาญจนบุรี  ซึ่งเรื่องเหล่านี้ ยังศึกษาได้จากวรรณคดี “ขุนช้าง ขุนแผน” ด้วย

 

จากสายตาของนักวิชาการที่ลงไปศึกษาพบว่าสิ่งที่โดดเด่นของหนองขาว ที่ไม่เหมือนชุมชนเมืองอื่น คือ ที่นี่ไม่มีศาลเจ้าจีนหรือโรงเจ อย่างไรก็ตาม  มีศาลเจ้ากลางชุมชนแห่งหนึ่ง ชาวบ้านเรียกว่า “ศาลพ่อแม่” มีอายุเกือบ 200 ปี  มีอิทธิพลแบบจีนเล็กน้อย  คือเมื่อคนในหมู่บ้านมีงานมงคลต่าง ๆ จะต้องบอกกล่าวศาลพ่อแม่มิเช่นนั้นจะมีอุปสรรคในการจัดงาน เช่น เปิดเครื่องเสียงไม่ติด  ทำขนมจีนไม่เป็นเส้น  การบอกศาลก็เพียงแต่ตักหัวข้าว  หัวแกง (ข้าวและแกงที่สุกใหม่) ขนมต้ม  และเหล้ามาไหว้ในวันสุกดิบ  สำหรับลักษณะของศาลพ่อแม่นั้น เป็นปุ่มไม้ขนาดใหญ่มากที่คนรุ่นปู่ย่าตายายของชุมชนนี้พบจากในป่าแล้วเชื่อว่าเป็นไม้เทวดาที่กำหนดให้นำมาไว้บูชาในชุมชน

 

ถึงแม้ขณะนี้พิพิธภัณฑ์หนองขาวยังอยู่ในขั้นตระเตรียมการจัดแสดง  จะเริ่มปิดบางส่วนในช่วงสงกรานต์  โดยแบ่งส่วนแสดงไว้หลายหัวข้อ เช่น  ข้อมูลโบราณคดี  เส้นทางเดินทัพโบราณ ความเป็นท้องถิ่นหนองขาวให้เห็นสภาพแวดล้อมของสังคมชาวนา  อธิบายวิถีชีวิตความเป็นคน “ใจกล้า  นักเลง  มีหัวข้อ “ผู้หญิงหนองขาว” ที่มีความโดดเด่นในการทำงานมาตั้งแต่อดีต เป็นต้น แต่ถ้าใครต้องการจะเข้าไปเที่ยวชมหมู่บ้านหนองขาวก็สามารถจะแวะไปได้    โดยไม่ต้องคำนึงถึงเทศกาล 

 

เดินผ่านเข้าไปในหมู่บ้านจะรู้สึกเสมือนย้อนยุคเข้าสู่บรรยากาศราว 50 ปีก่อน  เพราะลักษณะอาคารบ้านเรือนหลายหลังยังไม่ถูกทำลายลง ยกเว้นแต่ว่ากาลเวลาจะค่อย ๆ กลืนกิน อย่างเช่น  อาคารสุขศาลาหลังเก่าแม้จะดุทรุดโทรม แต่ชาวบ้านก็คิดว่าจะต้องซ่อมแซมแน่นนอน หรือแม้แต่เรือนแถวไม้สองชั้นแบบเท่าที่เคยเป็นห้องแถวการค้าของคนจีน  ณ ปัจจุบันก็ยังรักษาไว้เป็นบ้านเช่าอยู่ได้  นอกจากนี้  ก็ยังมีบ้านของหมอกลางบ้านสมัยก่อนที่เคยใช้เป็นสถานที่รักษาคนไข้ในหมู่บ้าน ยังมีเครื่องบดยาเก็บไว้อยู่  ถึงแม้วันนี้ยังไม่ได้เปิดให้ดู  แต่ก็อยู่ในโครงการอนุรักษ์ของชมชนเช่นกัน

 

จะเห็นว่า ความเป็นพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของหนองขาวนั้น  ถึงแม่นิทรรศการจัดแสดงจะยังไม่เรียบร้อยดี  แต่ผู้คนที่สนใจใครจะรู้เรื่องราววิถีชีวิตผู้คนบ้านอื่นก็สามารถจะแวะไปเยี่ยมเยือนชุมชนดังกล่าวได้ โดยไม่ต้องรอว่าเรื่องราวในห้องสี่เหลี่ยมของพิพิธภัณฑ์จะเสร็จสมบูรณ์เม่อไร เพราะวันนี้ “หนองขาว” มีเรื่องราวที่พร้อมจะบอกเล่าแก่คนต่างถิ่นอย่างน่าภาค ภูมิใจอยู่แล้ว

 

กิจกรรมที่ดำเนินการ

1. พิพิธภัณฑ์ชุมชน 

2. สาธิตและจำหน่ายผ้าพื้นเมือง อาหารพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 

3. การแสดงศิลปวัฒนธรรมและ การละเล่นพื้นบ้าน

4. การแสดงวิถีชีวิตของคนในชุมชน

5. การแสดงละครพื้นบ้าน "ไอ้บุญทองบ้านหนองขาว"

 

บริหารจัดการ

วัดและชุมชน

ประเภทพิพิธภัณฑ์

วิถีชิวิต, วัฒนธรรม, ประเพณี, ภูมิปัญญา และ ศาสนา

วัตถุจัดแสดงที่มีความสำคัญ / สิ่งที่น่าสนใจ

-

แผนที่

พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองขาว

ที่อยู่และเบอร์ติดต่อ

โรงเรียนวัดอินทาราม ตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี 71110
โทรศัพท์ : 034-586003 (วัด), 089-910-1617 ครูพยุง, 083-314-9973 คุณดารณี
เว็บไซต์ : http://www.watnongkhao.com/menuwat/?menuwat_id=17

วันและเวลาทำการ

เปิดทุกวัน 8.00-17.00 น. กรุณาติดต่อล่วงหน้า

ค่าเข้าชม

ไม่เสียค่าเข้าชม

เนื้อหาสำหรับประชาชนทั่วไป

เหมาะสม
ไม่เหมาะสม

เนื้อหาสำหรับเด็ก

เหมาะสม
ไม่เหมาะสม

รับบัตรเครดิต

รับ
ไม่รับ

รับจองล่วงหน้า

-

ข้อมูลสำหรับผู้พิการ

-

สิ่งอำนวยความสะดวก

มีที่จอดรถ

5

แบ่งปัน

สถานที่ใกล้เคียง

สถานที่ใกล้เคียงในระยะ 20 กิโลเมตร
เพิ่มสถานที่ใกล้เคียง
ไม่พบพิพิธภัณฑ์ใกล้เคียง
ไม่พบที่พักใกล้เคียง
ไม่พบร้านอาหารใกล้เคียง
ไม่พบแหล่งเรียนรู้ใกล้เคียง

พิพิธภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง