ชื่อ

อาคารสำนักงานหลุยส์ ที เลียวโนเวนส์

🇹🇭 TH 🇬🇧 EN กำลังแก้:

ยกเลิก

บันทึกไม่สำเร็จ — ลองอีกครั้ง

สำนักงานก่ออิฐถือปูนแบบตะวันตกริมน้ำวังที่สะท้อนการปรับตัวเข้ากับภูมิอากาศล้านนา

อาคารสำนักงานก่ออิฐถือปูนในชุมชนท่ามะโอแห่งนี้คือหนึ่งในมรดกที่บอกเล่ายุคทองแห่งการเปิดเมืองของลำปางผ่านอาคารแบบอาณานิคมของอังกฤษที่ยังคงความดั้งเดิมไว้เกือบครบถ้วน ทั้งการจัดองค์ประกอบอย่างสมมาตร ซุ้มโค้ง และผนังอิฐหนาที่ออกแบบให้เหมาะกับภูมิอากาศร้อนชื้นของล้านนา อีกทั้งอาคารนี้ยังสะท้อนช่วงเวลาที่ลำปางเปิดประตูเชื่อมต่อกับโลกภายนอกเป็นศูนย์กลางการค้าไม้สักริมแม่น้ำวังสู่ตลาดโลก

ในเชิงสถาปัตยกรรม อาคารนี้เป็นภาพแทนรูปแบบอาคารสำนักงานของบริษัทการค้าในอาณานิคมอังกฤษช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่ใช้วิทยาการตะวันตกมาปรับสภาพให้เหมาะกับภูมิอากาศร้อนชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาคารสำนักงานหลุยส์ ที เลียวโนเวนส์ เป็นตึกก่ออิฐปูนชั้นเดียว กว้าง 9.50 เมตร ยาว 17.50 เมตร ตัวอาคารมีโครงสร้างแข็งแรงและผนังก่ออิฐหนาซึ่งช่วยลดความร้อนภายในอาคาร  มีทั้งข้อดีในแง่ความคงทนและความปลอดภัยต่อการโจรกรรมหรืออัคคีภัยอันสอดคล้องกับการเป็นสำนักงานใช้เก็บทรัพย์สินมีค่าและเอกสารสำคัญ ต่างจากบ้านพักอาศัยที่ยังนิยมใช้ไม้เป็นวัสดุหลัก

ภายนอกอาคารมีรายละเอียดที่แตกต่างจากสถาปัตยกรรมบ้านไม้ด้านข้างกันอย่างสิ้นเชิง ลักษณะสำคัญคือการจัดวางองค์ประกอบแบบสมมาตรและสมดุล จุดสังเกตคือการจัดวางประตู หน้าต่าง ช่องเปิด ให้มีจำนวนและตำแหน่งเท่ากันทั้งสองด้าน มองไปบนยอดหลังคาและหัวเสาจะพบปูนปั้นคล้ายคนโทน้ำประดับอยู่ทั้ง 4 ฝั่ง

รอบนอกอาคารด้านหน้ามีชายคาคลุมออกมาเพื่อป้องกันแดดและฝนตามฉบับการปรับเข้ากับเขตร้อนชื้น และลูกเล่นลายฉลุบริเวณชายคาที่สะท้อนการผสานกับศิลปะล้านนา ประตูด้านหน้าออกแบบให้กว้างเพื่อระบายอากาศในภูมิอากาศร้อนชื้น ด้านบนตกแต่งด้วยบานโค้งแบบแบ่งส่วน (Segmental Arch) ภายในอาคารมีประตูบังตาหรือประตูครึ่งบานอีกชั้นเพื่อใช้แบ่งขอบเขตพื้นที่ด้านนอกกับด้านในเพื่อจำกัดการเข้า-ออกโดยตรง

ด้านในจัดแสดงสิ่งของที่ใช้ในยุคการทำสัมปทานป่าไม้ และมีตู้เซฟโบราณใหญ่ ก่ออิฐถือปูน ด้านหน้ามีจั่วประดับเขียนเครื่องหมายการค้า L.T.L.L และปรากฏเลขปี 1912 นอกจากธุรกิจสัมปทานไม้สักแล้ว บริษัท หลุยส์ โทมัส ลีโอโนเวนส์ ยังเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าจากผู้ผลิตชั้นนำด้านปูนซีเมนต์ แชมเปญ วิสกี้ เครื่องพิมพ์ดีด ผลิตภัณฑ์ทางวิศวกรรม และบริษัทประกันภัยหลายแห่ง

หลุยส์ได้เดินทางออกจากสยามไปยังสหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1913 และพำนักอยู่ที่นั่นจนกระทั่งเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1919 (พ.ศ. 2462) หลังจากนั้นเมื่อปี 1939 (พ.ศ. 2482) กรมป่าไม้ได้รับมอบโอนกิจการทำไม้ของบริษัท บริติช บอร์เนียว จำกัด และบริษัทหลุยส์ ตี. เลียวโนเวนส์ รวมถึงตัวบ้าน มาเป็นอาคารที่ทำการขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ในระยะหนึ่ง และปัจจุบันอยู่ในความดูแลกรมธนารักษ์ ลําปาง รวมถึงมีชาวบ้านชุมชนท่ามะโอเป็นผู้ช่วยดูแลอาคารเหล่านี้ให้ยังคงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ชุมชนต่อไป

อ้างอิง

-Architectural Conservation Practice at “Mr. Louis T. Leonowens’s House and Office Building in Lampang” Taksina Bunbut International College, Suan Sunandha Rajabhat Unversity. p.117-122

-สำนักสถาปัตยกรรม. บ้านหลุยส์ ที เลียวโนเวนส์ ตำนานของบริษัทค้าไม้ แห่งนครลำปาง

-ศูนย์บริการการท่องเที่ยวเทศบาลนครลำปาง : Lampang Tourist Information Center

-ประวัติบริษัทหลุยส์ ตี. เลียวโนเวนส์