**The Gallery**
**ปี พ.ศ. 2432**
จากบ้านพ่อค้าริมน้ำสู่มรดกมีชีวิตแห่งวัดเกต
ก่อนที่ย่านวัดเกตจะกลายเป็นถนนสายวัฒนธรรมที่คึกคักไปด้วยนักท่องเที่ยวและร้านค้าร่วมสมัย พื้นที่ริมแม่น้ำปิงเคยเป็นศูนย์กลางการค้าทางน้ำที่สำคัญของเชียงใหม่ The Gallery หรือบ้านย่งง้วน คือหนึ่งในหลักฐานสำคัญของยุคนั้น อาคารแห่งนี้สร้างขึ้นราว พ.ศ. 2432 โดยอาก๋งเนี่ยวอุย แซ่เหลี่ยว พ่อค้าชาวจีนผู้เข้ามาตั้งรกรากในเชียงใหม่ ใช้เป็นทั้งบ้านพัก ร้านค้า และศูนย์กลางการติดต่อธุรกิจของครอบครัว โดยยังคงมีป้ายอักษรจีน “ย่งง้วน” ปรากฏอยู่เหนือด้านหน้าอาคารจนถึงปัจจุบัน
สิ่งแรกที่สะดุดตาคืออาคารก่ออิฐถือปูนสีหม่น หลังคามุงกระเบื้องแบบมุมแป้นเกล็ด และซุ้มประตูโค้งที่แบ่งจังหวะด้านหน้าออกเป็นสามช่วง แม้จะให้ความรู้สึกคล้ายอาคารพาณิชย์แบบตะวันตก แต่รายละเอียดตกแต่งกลับสะท้อนอิทธิพลของช่างจีนอย่างชัดเจน เหนือช่องประตูประดับปูนปั้นนูนต่ำด้วยเทคนิค “เจี่ยนเหนียน” (Jian Nien) แสดงภาพบุคคลจากวรรณกรรมจีน ลวดลายองุ่น ดอกไม้ สิงโตจีน และอักษรจีนขนาดใหญ่ รายล้อมด้วยเศษเครื่องเคลือบและเซรามิคสีที่ฝังอยู่บนผิวปูน สื่อถึงความมั่งคั่ง ความอุดมสมบูรณ์ และการคุ้มครองกิจการค้า แม้บางส่วนจะผ่านกาลเวลาจนสีซีดจางและผิวปูนหลุดร่อน แต่กลับยิ่งเพิ่มเสน่ห์ให้กับอาคาร
เมื่อก้าวเข้าสู่ภายใน โถงใหญ่ยังคงเผยให้เห็นโครงสร้างหลังคาดั้งเดิม พื้นที่ซึ่งเคยเป็นร้านค้าถูกปรับเป็นพื้นที่จัดแสดงงานศิลปะและของสะสม ก่อนเชื่อมต่อไปยังคอร์ตกลางที่เปิดรับแสงธรรมชาติ และยังคงมีร่องรอยหลุมหลบภัยจากช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ให้เห็นอยู่
ถัดไปคือโถงยาวที่เชื่อมสู่ชานหลังบ้านริมแม่น้ำปิง ประตูบานเฟี้ยมขนาดใหญ่เปิดรับลมได้เต็มที่ พื้นไม้กระดาน เสาไม้สัก และเฟอร์นิเจอร์ดั้งเดิมหลายชิ้นยังคงได้รับการเก็บรักษาไว้อย่างดี ขณะที่รายละเอียดแบบล้านนาเริ่มปรากฏผ่านคันทวยไม้แกะสลักลวดลายเทวดา เครือเถา และกรอบประตูไม้ฉลุที่แทรกอยู่ทั่วอาคาร
ชานหลังบ้านแห่งนี้เคยเป็นจุดขนถ่ายสินค้าและไม้ซุงจากแม่น้ำปิง มีการใช้ช้างลากไม้ขึ้นจากน้ำ จนผู้คนเรียกบริเวณนี้ว่า “ท่าช้าง” ก่อนที่บทบาททางการค้าจะค่อย ๆ ลดความสำคัญลงตามกาลเวลา ภายหลังครอบครัวเหลียวสวัสดิ์พงศ์ย้ายออก อาคารจึงถูกใช้เป็นโกดังสินค้าอยู่ระยะหนึ่ง
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2532 เมื่อคุณสุรชัย เลียวสวัสดิ์พงศ์ ทายาทของตระกูล กลับจากประเทศอังกฤษและเริ่มบูรณะอาคารโดยยึดหลักอนุรักษ์องค์ประกอบดั้งเดิมให้มากที่สุด ก่อนปรับพื้นที่เป็นร้านอาหารและแกลเลอรีในชื่อ The Gallery ซึ่งต่อมาได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ทั้งการได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น พ.ศ. 2550 จากสมาคมสถาปนิกสยามฯ และการได้รับคัดเลือกจากนิตยสาร Time ให้เป็นหนึ่งในร้านอาหารดีเด่นของเอเชียแปซิฟิก
ปัจจุบัน The Gallery จึงไม่ได้เป็นเพียงร้านอาหารริมน้ำ หากเป็นมรดกมีชีวิตของย่านวัดเกต และเป็นตัวอย่างของการอนุรักษ์อาคารประวัติศาสตร์ที่ยังคงเชื่อมโยงผู้คนเข้ากับเรื่องราวของการค้า ศิลปะ และความทรงจำของเชียงใหม่ได้อย่างงดงาม
