**บ้านอรพินท์**
**ปี พ.ศ. 2457**
เรือนไม้สักกลางวัดเกตและความทรงจำของคหบดีเชียงใหม่
ใต้ร่มเงาของต้นลำไยใหญ่ในย่านวัดเกต เรือนไม้สักสองชั้นสีขาวนวลหลังหนึ่งยังคงยืนหยัดอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของเมืองเชียงใหม่ บ้านหลังนี้คือ “บ้านอรพินท์” เรือนคหบดีเก่าแก่ที่สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 ในช่วงเวลาที่วัดเกตกำลังรุ่งเรืองในฐานะศูนย์กลางการค้าและการคมนาคมริมแม่น้ำปิง รายล้อมด้วยบ้านพ่อค้า บริษัทค้าไม้ คลังสินค้า และชุมชนหลากเชื้อชาติ
เจ้าของบ้านเดิมคือ พ่อเลี้ยงแดง ตียาภรณ์ คหบดีไทยเชื้อสายจีน และแม่นายจันทร์เป็ง บุตรสาวของแม่คำใส สตรีคนเมืองผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นนักธุรกิจหญิงคนสำคัญของเชียงใหม่ในยุคแรก แม่คำใสดำเนินกิจการหลากหลาย ทั้งโรงงานกาแฟ โรงงานถั่วเหลือง โรงทอผ้า ค้าข้าว ค้าครั่ง และค้าของป่า จนสร้างฐานะมั่นคงบนที่ดินผืนใหญ่ซึ่งเคยมีฉางข้าวขนาดมหึมาที่สามารถเก็บข้าวได้หลายพันถัง
ชื่อ “บ้านอรพินท์” มาจากชื่อของคุณอรพินท์ ตียาภรณ์ บุตรสาวของครอบครัว ซึ่งภายหลังสมรสกับ พล.ต.ต.พิสิษฐ์ เชาวนปรีชา และมีบทบาทสำคัญในการดูแลรักษาอาคาร บ้านหลังนี้จึงเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงเรื่องราวของสองตระกูล ทั้งในฐานะบ้านพักอาศัย ศูนย์กลางกิจการค้า และพื้นที่แห่งความทรงจำของครอบครัว
ลักษณะเด่นของอาคารคือการผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมโคโลเนียลกับภูมิปัญญาล้านนาได้อย่างกลมกลืน หลังคาทรงจั่วและปั้นหยาซ้อนลดหลั่นกันหลายช่วง ชายคายื่นยาวช่วยป้องกันแดดและฝน ผนังไม้ตีซ้อนแนวนอน หน้าต่างบานเกล็ด และช่องลมไม้ฉลุเหนือแนวหน้าต่าง ล้วนได้รับการออกแบบให้เหมาะกับภูมิอากาศร้อนชื้นของเชียงใหม่
เมื่อก้าวเข้าสู่ภายใน โถงไม้ขนาดใหญ่เปิดเชื่อมต่อไปยังห้องต่างๆ ของบ้าน บันไดไม้สักด้านหลังพร้อมชานพักและเสาหัวบันไดทรงลูกบอลแบบ Newel Post สะท้อนอิทธิพลของบ้านโคโลเนียลอังกฤษที่แพร่หลายผ่านกิจการค้าไม้ในพม่าและอินเดีย ขณะที่งานไม้ฉลุเหนือหน้าต่างและแผงกันตกกลับเผยให้เห็นฝีมือช่างล้านนาและพม่าอย่างชัดเจน ผ่านลวดลายเครือเถา ดอกไม้ และเส้นโค้งอันละเอียดอ่อน
พื้นที่ชั้นบนได้รับการออกแบบตามแนวคิดบ้านเขตร้อน ระเบียงยาวทำหน้าที่เป็นทางเดินเชื่อมห้องต่างๆ และเป็นพื้นที่พักผ่อนของครอบครัว เปิดรับลมจากสวนและแสงธรรมชาติได้ตลอดวัน หน้าต่างบานเกล็ดและช่องลมสูงช่วยให้อากาศหมุนเวียนอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่เพดานไม้สีขาวช่วยลดความทึบของพื้นที่ภายใน
บ้านอรพินท์ได้รับการบูรณะครั้งสำคัญใน พ.ศ. 2509 ด้วยงบประมาณสูงถึงสองแสนบาท ซึ่งนับว่าสูงมากในยุคนั้น พร้อมเปลี่ยนสีอาคารจากสีกรมท่าอ่อนเป็นสีขาวนวลอย่างที่เห็น ปัจจุบันอยู่ภายใต้การดูแลของคุณโอภาส และคุณอนุชนา เชาวนปรีชา พื้นที่ฉางข้าวเดิมได้รับการปรับเป็นร้านกาแฟและพื้นที่ต้อนรับผู้มาเยือน ขณะที่อาคารใหม่ถูกออกแบบให้กลมกลืนกับภูมิทัศน์เดิม
