**พิพิธภัณฑ์บ้านแฮรีส**
**ปี พ.ศ. 2448-2449**
อาคารไม้สักหลังแรกแห่งปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
“Harris House” หรือที่ชาวปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัยรู้จักกันในชื่อ “บ้านแฮรีส” เป็นอาคารไม้สีขาวสองชั้นที่มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์การศึกษาของเชียงใหม่อย่างยิ่ง อาคารหลังนี้สร้างขึ้นราว พ.ศ. 2448–2449 เพื่อเป็นบ้านพักและอาคารอำนวยการของศาสนาจารย์ ดร. วิลเลียม แฮรีส (Dr. William Harris) มิชชันนารีชาวอเมริกันผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาโรงเรียนและระบบการศึกษาในภาคเหนือ
บ้านแฮรีสยังเป็นสถานที่รับเสด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2449 ซึ่งเป็นวันที่โรงเรียนได้รับพระราชทานนามว่า “The Prince Royal’s College” พร้อมพระราชทานสีประจำโรงเรียน คือ สีขาวและสีน้ำเงิน เดิมโรงเรียนแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นในชื่อ Chiangmai Boys’ School เมื่อ ค.ศ. 1887 ก่อนจะย้ายจากฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิงมายังพื้นที่ปัจจุบันบริเวณวัดเกต อันเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเติบโตในเวลาต่อมา
แม้อาคารจะมีอายุกว่าหนึ่งศตวรรษ แต่ยังคงสะท้อนแนวคิดการออกแบบที่ก้าวหน้าสำหรับยุคนั้น ตัวอาคารสร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง โดยอาศัยความชำนาญของช่างท้องถิ่นล้านนา ผสมผสานกับแนวคิดสถาปัตยกรรมตะวันตก Van Alan Harris น้องชายของ ดร. วิลเลียม แฮรีส ซึ่งเป็นสถาปนิกและวิศวกร มีส่วนร่วมในการออกแบบ ภายใต้แนวคิด Colonial Tropical Architecture ที่ปรับรูปแบบบ้านตะวันตกให้เหมาะกับภูมิอากาศร้อนชื้นของล้านนา
องค์ประกอบที่โดดเด่นที่สุดคือระเบียงกว้างที่โอบล้อมตัวอาคารทั้งสองชั้น หลังคาจั่วขนาดใหญ่ยื่นชายคายาวเพื่อป้องกันแดดและฝน ขณะที่ระเบียงเปิดโล่งช่วยลดความร้อนก่อนเข้าสู่พื้นที่ภายใน ผนังไม้ตีซ้อนแนวนอน หน้าต่างบานเปิดคู่ และช่องลมไม้ฉลุเหนือประตู ล้วนถูกออกแบบเพื่อรองรับการระบายอากาศตามธรรมชาติ
ภายในอาคารตกแต่งอย่างเรียบง่าย พื้นไม้สีเข้มตัดกับผนังไม้สีขาว บันไดไม้กลางอาคารเชื่อมสู่ชั้นบน เพดานสูงตามแนวจั่วช่วยให้ภายในเย็นสบาย รายละเอียดต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นกรอบประตู หน้าต่าง บานเกล็ด หรือเสาไม้ ยังคงรักษาสัดส่วนดั้งเดิมไว้ได้อย่างสมบูรณ์
นอกจากคุณค่าทางสถาปัตยกรรม บ้านแฮรีสยังสะท้อนวิถีชีวิตของมิชชันนารีผู้เข้ามาทำงานในล้านนา ผ่านเฟอร์นิเจอร์ไม้ โต๊ะทำงาน เครื่องพิมพ์ดีด ตู้จัดแสดง และเตียงสี่เสา ที่บอกเล่าเรื่องราวของครอบครัวแฮรีสและบุคลากรรุ่นบุกเบิกของโรงเรียน
ภายหลังอาคารเคยถูกใช้เป็นอาคารดนตรีและห้องซ้อมดุริยางค์ ก่อนจะประสบเหตุเพลิงไหม้ในปี พ.ศ. 2523 และได้รับการบูรณะโดยยึดหลักอนุรักษ์รูปแบบดั้งเดิมอย่างเคร่งครัด ต่อมาได้รับการพัฒนาเป็น “พิพิธภัณฑ์บ้านแฮรีส” เพื่อรวบรวมและถ่ายทอดประวัติศาสตร์ของปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
บ้านแฮรีสทำหน้าที่เป็นพิพิธภัณฑ์ที่บอกเล่าเรื่องราวของการศึกษาสมัยใหม่ในเชียงใหม่ ผ่านประวัติของผู้ก่อตั้ง ครู นักเรียน และพัฒนาการของสถาบัน อาคารหลังนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงบ้านพักเก่าแก่ หากเป็นหลักฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านเชียงใหม่สู่โลกสมัยใหม่ผ่านการศึกษา ศาสนา และสถาปัตยกรรมที่ยังคงมีชีวิตมาจนถึงปัจจุบัน
