พิพิธภัณฑ์ไทยพวนบ้านทราย ตั้งอยู่ที่บริเวณวัดบ้านทราย ตำบลบ้านทราย อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2544  โดยสภาวัฒนธรรมตำบลบ้านทรายร่วมกับวัดบ้านทรายและพี่น้องชาวตำบลบ้านทราย ใช้พื้นที่บริเวณใต้ศาลาใหญ่วัดบ้านทราย จัดทำเป็น ศูนย์บูรณาการวัฒนธรรมไทย สายใยชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมสิ่งของ เครื่องใช้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีชีวิตของชาวไทยพวน โดยจัดเก็บเป็นไว้หมวดหมู่ เปิดให้เป็นแหล่งเรียนรู้แก่เยาวชนและประชาชนทั่วไป เป็นแหล่งสืบค้นข้อมูลด้านวัฒนธรรม ตลอดจนเป็นการปลุกจิตสำนึกให้ชาวไทยพวนได้ตระหนักถึงคุณค่าของการร่วมสืบสานวัฒนธรรมและประเพณีที่ดีงามสืบต่อไป ภายในศูนย์บรูณาการฯ แห่งนี้จึงได้จัดทำ “พิพิธภัณฑ์ไทยพวนบ้านทราย” ขึ้น