บ่อน้ำมันฝาง หรือ แหล่งน้ำมันฝาง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ นับเป็นจุดเริ่มต้นของการสำรวจปิโตรเลียมของประเทศไทย ที่ได้เริ่มสำรวจหาน้ำมันดิบเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.2464 โดยสมเด็จพระเจ้าพระบรมวงศ์เธอ กรมกำแพงเพชรอัครโยธิน เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนกำแพงเพชรอัครโยธิน ทรงเป็นผู้บัญชาการรถไฟ โดยทำการเจาะบริเวณบ่อเจ้าหลวง
 

การดำเนินกิจการปิโตรเลียม ของกรมการพลังงานทหาร ที่ศูนย์พัฒนาปิโตรเลียมภาคเหนือ มีลักษณะการทำงานอย่างครบวงจร ตั้งแต่การสำรวจ ขุดเจาะ ผลิต และกลั่นปิโตรเลียม ซึ่งนับเป็นหน่วยงานเพียงแห่งเดียวของประเทศ ที่สามารถดำเนินการไปในลักษณะดังกล่าว จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญของการแสวงหาและการนำปิโตรเลียมมาใช้ประโยชน์ และยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านปิโตรเลียมของประเทศอีกด้วย 

ดังนั้น เพื่อเป็นการถ่ายทอดประวัติความเป็นมา การกำเนิด และการนำปิโตรเลียมไปใช้งาน ตลอดจนเทคนิควิธีการดำเนินการด้านปิโตรเลียมที่สำคัญ กรมการพลังงานทหาร จึงได้จัดสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์และศูนย์การเรียนรู้ด้านปิโตรเลียม เพื่อเป็นประโยชน์สำหรับการฝึกศึกษาอบรม และเป็นศูนย์การเรียนรู้ด้านพลังงานปิโตรเลียมและพลังงานต่างๆ สำหรับนิสิตนักศึกษา ประชาชนทั่วไปให้สามารถใช้ประโยชน์ อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวในเขตพื้นที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่อีกด้วย

การจัดแสดงนิทรรศการพิพิธภัณฑ์และศูนย์การเรียนรู้ด้านปิโตรเลียม แบ่งออกเป็น 5 ส่วน คือ

ส่วนที่ 1 : ต้นกำเนิดของปิโตรเลียม แสดงลักษณะทางธรณีวิทยา ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดพลังงานจากสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ (Forssil Energy) แหล่งกำเนิดในประเทศไทย และหุ่นจำลองสองลูกโลกที่มีการผ่าให้เห็นลักษณะชั้นดินต่างๆ  รวมถึงหุ่นจำลองเครื่องขุดเจาะน้ำมัน  เพื่อแสดงลักษณะการใช้เครื่องเจาะที่กำลังผ่านชั้นหินไปจนถึงชั้นที่มีปิโตรเลียมอยู่ ซึ่งเน้นไปที่การขุดเจาะบนบก ขั้นตอนการเกิดพลังงานฟอสซิล 

ส่วนที่ 2 : ประวัติความเป็นมาของกิจการน้ำมันฝาง กระบวนการผลิตและผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียม นำเสนอประวัติการค้นพบน้ำมันดิบ(ปิโตรเลียม) ตั้งแต่สมัยแรกจนถึงยุคปัจจุบันภายใต้การดูแลของกรมพลังงานทหาร เพื่อให้ทราบถึงที่มาของพลังงานโลกล้านปี(Fossil) ในประเทศไทย แบ่งเป็นสมัยต่างๆ ตั้งแต่แรกเริ่ม สมัยกรมรถไฟ สมัยกรมทาง สมัยกรมเชื่อเพลิงทหารบก สมัยกรมโลหกิจ สมัยกรมการพลังงานทหาร และปัจจุบัน

ส่วนที่ 3 : การสำรวจ การผลิต และการกลั่นปิโตรเลียม นำเสนอขั้นตอนการสำรวจ ขุดเจาะ และผลิตปิโตรเคมีเทคโนโลยีของการกลั่นน้ำมัน การพัฒนาแหล่งปิโตรเลียมภาคเหนือตอนบน และการขุดเจาะปิโตรเลียมในอำเภอฝาง รวมทั้งบริเวณทางภาคเหนือของประเทศไทย รวมทั้งผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการกลั่นน้ำมัน และประวัติความเป็นมาของกิจการน้ำมันที่อำเภอฝาง 

ส่วนที่ 4 : สถิติการใช้พลังงาน นำเสนอข้อมูลวิวัฒนาการพลังงานไทย และสถานการณ์พลังงานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทั้งภายในประเทศและทั่วโลก รวมถึงแนวโน้มการใช้พลังงานของประเทศไทยในอนาคต สัดส่วนของการใช้พลังงานปิโตรเลียมของแต่ละภาคทั้งภายในประเทศและทั่วโลก 

ส่วนที่ 5 : พลังงานในอนาคต นำเสนอทิศทางการใช้พลังงานในอนาคตที่ใช้หมดไป พลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน พลังงานที่เกิดขึ้นได้ตลอด และพลังงานในอนาคตอื่นๆ อาทิ กังหันผลิตไฟฟ้า, พลังงานแสงอาทิตย์, พลังงานลม, พลังงานน้ำ, พลังงานนิวเคลียร์, พลังงานความร้อนใต้พิภพ ฯลฯ โดยมีหุ่นจำลองแสดงรถพลังงานแสงอาทิตย์, หุ่นจำลองแสดงรถพลังงานไฮโดรเจน (Fuel Cells) รวมทั้งแสดงตัวอย่างและรูปแบบของพลังงานในอนาคตที่นำมาใช้เป็นรูปธรรม