พิพิธภัณฑ์ชุมชนสระโกสินารายณ์ ก่อสร้างขึ้นโดยเทศบาลเมืองท่าผา ซึ่งได้เล็งเห็นความสำคัญของประวัติศาสตร์ชุมชน จึงได้จัดสร้างพิพิธภัณฑ์ขึ้นเพื่อให้เป็นศูนย์การเรียนรู้และห้องสมุด ภายใต้แนวคิด “ศึกษาอดีต พัฒนาปัจจุบัน สร้างสรรค์อนาคต เพื่อลูกหลานชาวตำบลท่าผา”

ภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับเมืองโกสินารายณ์ หรือ ในอดีตสันนิษฐานว่าเป็น “ศมฺพูกกฏฏนมฺ” หรือ “ศัมพูกปัฏฏนะ” เมืองในอดีตสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พุทธศตวรรษที่ ๑๘) และจัดแสดงเกี่ยวกับอารยธรรมเขมรในลุ่มน้ำแม่กลอง และเหตุการณ์ที่สระโกสินารายณ์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

แบ่งเป็น

ส่วนที่ 1 แรกรับวัฒนธรรม

เป็นการบอกเล่าเรื่องราวย้อนไปกว่า 3000 ปี ในบริเวณใกล้เคียงกับเมืองโกสินารายณ์ พบหลักฐานการอยู่อาศัยของมนุษย์ และพบหลักฐานแสดงถึงการรับอารยธรรมจากภายนอกภูมิภาค

ส่วนที่ 2 อารยธรรมเขมรในลุ่มแม่น้ำแม่กลอง

นำเสนอเรื่องราวอารยธรรมเขมรที่แผ่อิทธิพลครอบคลุมถึงบริเวณที่ราบลุ่มแม่นำ้แม่กลองและภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย

ส่วนที่ 3 เมืองโกสินารายณ์

เมืองโกสินารายณ์ เมืองปริศนามาในอดีต จนกระทั่ง ใน พ.ศ.2509 มีการขุดค้นโบราณสถานจอมปราสาท กลางเมืองโกสินารายณ์ พบกรอบประตูหินทรายสีแดง กลีบขนุนสลักรูปพระโพธิสัตว์ และส่วนพระวรกายพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมี แต่ยังมีปริศนาอีกหลายข้อรอการปรากฏของหลักฐาน เช่น สถานที่แห่งนี้มีความสำคัญอย่างไรและเป็นเมือง "ศมพูกปฏฏนม" หรือไม่

ส่วนที่ 4 โกสินารายณ์ สมัยอยุธยาและสมัยมณฑลราชบุรี

ด้วยการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การเปลี่ยนที่ตั้งเมืองหลวง นโยบายการปกครอง และปัจจัยที่มีผลต่อเศรษฐกิจการค้าสมัยอยุธยา ส่งผลให้เมืองโกสินารายณ์ที่ตั้งอยู่ด้านในของแม่นำ้แม่กลองหมดความสำคัญลง ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง การเกิดเส้นทางรถไฟ ทำให้ความเจริญรุ่งเรืองกลับสู่เมืองราชบุรีและตำบลท่าผาอีกครั้ง

ส่วนที่ 5 สายนำ้แห่งศรัทธาของประชาชนที่มีต่อสระโกสินารายณ์ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

โดยเฉพาะใน ปี พ.ศ.2507-2508  เรื่องความศักดิ์สิทธิ์ของน้ำรักษาโรค ตลอดจนสรรพสิ่งที่อาศัยอยู่ในสระโกสินารายณ์จนเกิดเป็นตำนาน เรื่องเล่า ปรากฎให้เห็นหลักฐานจนปัจจุบันนี้

นอกจากอาคารจัดแสดงนิทรรศการ ภายในบริเวณยังสามารถทำกิจกรรมอื่นๆ เช่น ชมสระโกสินารายณ์นมัสการหลวงพ่อสระโก ให้อาหารปลา และปั่นจักรยานรอบสระน้ำ เป็นต้น