สถาบันพระปกเกล้า เป็นสถาบันวิชาการที่มุ่งพัฒนาประชาธิปไตย ธรรมาภิบาลและสันติวิธี นำความรู้สู่สังคมเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เน้นการเผยแพร่องค์ความรู้ด้านประชาธิปไตย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจและสร้างจิตสำนึกให้แก่ประชาชน

ศูนย์การเรียนรู้ประชาธิปไตย ตั้งอยู่ด้านหลังอาคารพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ถนนหลานหลวง กรุงเทพฯ พื้นที่แห่งการเรียนรู้ประชาธิปไตย โดยบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับเส้นทางก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทย ในปี พ.ศ.2475 ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญของประวัติศาสตร์การเมืองไทย บันไดทางเดินขึ้นอาคารแสดง Timeline ประชาธิปไตย และประติมากรรม “งอกงาม” ซึ่งมีแรงบันดาลใจจากพืชพรรณดอกไม้ เป็นสัญลักษณ์สื่อความหมายถึงการเมืองการปกครองของประเทศไทย ที่มีประวัติความเป็นมาจากอดีตถึงปัจจุบัน รูปสัญญะนี้จะสื่อสารแนวความคิดสู่โลกยุคใหม่ให้ความคิดสร้างสรรค์แก่ประชาชนและประเทศสืบไป

ภายใน ‘อาคารรำไพพรรณี’ จัดแสดงเรื่องราวประวัติศาสตร์การเมืองการปกครองของไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ถ่ายทอดผ่านสื่อมัลติมีเดียให้ได้เรียนรู้ในหลากหลายรูปแบบ แบ่งเป็น

ชั้น 2 แสดงนิทรรศการการเมืองการปกครองของไทย จำนวน 6 โซน ได้แก่

• โซน 1 เส้นทางประชาธิปไตย นำเสนอผ่านวิดีโอเหตุการณ์สำคัญทางการเมือง
• โซน 2 ก่อร่างสร้างรัฐ ช่วงรัชกาลที่ 4 – 7 สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจ ที่มีส่วนผลักดันให้สยามเกิดการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง 2475
• โซน 3 วิวัฒน์สยาม วัฒนาประชาธิปไตย เหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 ไปจนถึงเหตการณ์สงครามโลกครั้งที่ 2 การเผชิญกับกระแสการเมืองโลก การผลัดเปลี่ยนอำนาจของกลุ่มบริหารประเทศ
• โซน 4 พลวัตประชาธิปไตยไทย พัฒนาการประชาธิปไตยโลก “ระบบพ่อขุนอุปถัมภ์เผด็จการ” ในช่วงสภาวะสงครามเย็นที่สหรัฐอเมริกาเข้ามามีบทบาทในไทยอย่างมาก อันเป็นช่วงเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และการเมืองเป็นอย่างมาก เกิดประชาธิปไตยที่มีพลวัตจากเผด็จการสู่ประชาธิปไตยเบ่งบาน ประชาธิปไตยครึ่งใบสู่ประชาธิปไตยของประชาชน
• โซน 5 การเมืองเชิงนโยบาย ประชาธิปไตยแบบมวลชน เรื่องราวสถานการณ์ที่นำมาสู่ประชาธิปไตยไทยในปัจจุบันรวมถึงเกิดระบบการเลือกตั้งรูปแบบใหม่ สู่การแข่งขันทางการเมืองเชิงนโยบายและพลังการขับเคลื่อนของมวลชนท่ามกลางความคิดที่แตกต่างหลากหลายในสังคมประชาธิปไตย
• โซน 6 ก้าวสู่อนาคตประชาธิปไตย ร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในสังคมประชาธิปไตย รับฟังความคิดเห็นและมุมมองเรื่องประชาธิปไตยจากกลุ่มคนต่าง ๆ

ชั้น 3 แสดงนิทรรศการรากฐานประชาธิปไตย จำนวน 9 โซน ได้แก่

• Introduction เปิดประสบการณ์กับภาพยนตร์ 4 มิติ และร่วมตั้งคำถามว่า ประชาธิปไตยคืออะไร สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่พลเมืองของเราคืออะไร
• โซน ประชาธิปไตย ความหมายของประชาธิปไตยจากทัศนะของบุคคลสำคัญในการเมืองไทยและต่างประเทศ
• โซน อำนวจอธิปไตย สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับเสาหลักแห่งอำนาจที่ใช้ในการปกครองในระบอบประชาธิปไตย
• โซน ความหลากหลายในสังคมประชาธิปไตย ระบอบประชาธิปไตยเป็นระบอบที่สามารถรองรับความหลากหลายที่เกิดขึ้นในสังคมได้อย่างเสรีและเท่าเทียม
• โซน หลักการประชาธิปไตย ทำความรู้จักกับหลักการประชาธิปไตยที่ประกอบไปด้วย ความเสมอภาค สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ของปวงชนชาวไทย
• โซน สิทธิและเสรีภาพ เรียนรู้เรื่องของสิทธิและเสรีภาพของประชาชนผ่าน Interactive Touchscreen
• โซน การเมืองในชีวิตประจำวัน อะไรคือการเมืองในชีวิตประจำวันและรัฐทำหน้าที่ในการคุ้มครองประชาชนเพื่อให้ดำเนินชีวิตในแต่ละวันได้อย่างไรบ้าง
• โซน Game room , Play your part ร่วมสนุกกับการเลือกตั้งพรรคการเมืองที่ชอบ นโยบายที่ใช่ ผ่านเกมการเลือกตั้ง เรียนรู้ขั้นตอนตั้งแต่ก่อนการเลือกตั้งไปจนถึงสรุปผลการเลือกตั้ง
• โซน ประชาธิปไตยในรูปแบบต่าง ๆ เรียนรู้ประชาธิปไตยในรูปแบบต่าง ๆ ผ่าน 3 ประเทศต้นแบบประชาธิปไตย ทั้งในเรื่องประวัติความเป็นมาและระบบรัฐสภาที่ใช้ในการบริหารปกครองประเทศ

ชั้น 4 พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียนและศูนย์ข้อมูลพระปกเกล้าศึกษา เป็นแหล่งรวบรวมหนังสือ วารสาร เอกสารชั้นต้น และภาพยนตร์ในสมัยรัชกาลที่ 7 เพื่อให้บริการแก่ประชาชน