สวนสัตว์เชียงใหม่ ก่อตั้งขึ้นโดย นายฮาโรลด์ เมสัน ยัง (Mr.Harold Mason Young) มิชชันนารีชาวอเมริกัน ผู้เข้ามาเป็นอาสาสมัครสอนการยังชีพในป่าให้แก่ทหารและตำรวจชายแดนในช่วงสงครามเกาหลี โดยอาศัยบ้านที่เช่าอยู่ คือ บ้านเวฬุวัน เชิงดอยสุเทพ ซึ่งเป็นของนายกี และนางกิมฮ้อ นิมมานเหมินท์ เป็นสถานที่เริ่มต้น  โดยเริ่มเปิดเป็นสวนสัตว์เล็กๆ ของเอกชนขึ้น และจ้างคนพื้นเมืองและชาวเขาช่วยดูแล

เหตุผลของการสะสมสัตว์ชนิดต่างๆ ของนายฮาโรลด์ เมสัน จนสามารถจัดตั้งเป็นสวนสัตว์เอกชนขึ้นได้ แม้ไม่ปรากฏหลักฐานชัด แต่คงเนื่องด้วยความรักเมตตาต่อสัตว์เป็นพื้นฐานและเพื่อศึกษานิสัยอากัปกิริยาของสัตว์ชนิดต่างๆ อย่างใกล้ชิด ด้วยเพื่อประโยชน์ในการประกอบอาชีพเป็นอาสาสมัครสอนการยังชีพในป่าให้แก่ทหารและตำรวจชายแดน ซึ่งต้องผจญกับสัตว์ป่านานาชนิดเสมอ

จนกระทั่ง พ.ศ.2520  สวนสัตว์เอกชน จึงโอนเข้าสังกัดองค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ปัจจุบันองค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

สวนสัตว์เชียงใหม่ ถือเป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ และศึกษาเรื่องราวของสัตว์ชนิดต่างๆ สำหรับประชาชนในจังหวัดเชียงใหม่ รวมทั้งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกด้วย