อนุสรณ์สถานแห่งชาติ เป็นแหล่งค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ความเป็นชาติไทย และเป็นสถานที่เชิดชูเกียรติของบรรพบุรุษที่พลีชีพเพื่อชาติ กระตุ้นเตือนให้คนไทยได้เห็นภัยสงครามในอดีต รวมถึงเป็นที่ศึกษาหาความรู้ และพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนทั่วไป

อนุสรณ์สถานแห่งชาติ ประกอบด้วย 5 ส่วน คือ

• ส่วนที่ 1 ลานประกอบพิธี เป็นลานกว้างสามารถตั้งแถวทหารกองเกียรติยศได้ 3 กองร้อย สำหรับพิธีต้อนรับประมุขหรือบุคคลสำคัญของประเทศและต่างประเทศ รวมทั้งใช้เป็นที่ประกอบพิธีวางพวงมาลาในโอกาสสำคัญต่างๆ เช่น วันกองทัพไทย วันทหารผ่านศึก เป็นต้น

• ส่วนที่ 2 อาคารประกอบพิธี เป็นอาคารชั้นเดียวหลังคาทรงไทยใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาและพิธีสำคัญของประเทศ เพื่ออุทิศส่วนกุศลแด่ดวงวิญญาณของบุรพกษัตราธิราชเจ้าและดวงวิญญาณวีรชน ประกอบด้วยส่วนสำคัญ อาทิ ดวงโคมนิรันดร์ประภา พระบรมรูปพระมหากษัตริย์ ภาพมงคลแปดในศาสนาพราหมณ์ ภาพจำหลักนูนต่ำบนแผ่นไม้สักทองแสดงเหตุกาณ์ก่อตั้งราชธานีของไทย เป็นต้น

• ส่วนที่ 3 อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร เป็นอาคารทรงแปดเหลี่ยมสูง 5 ชั้น ลักษณะคล้ายป้อมค่ายหอรบโบราณ ด้านหน้าทางเข้าประดิษฐานพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับยืน แกะสลักจากหินอ่อน ขนาดเท่าครึ่งพระองค์จริง ภายในอาคารจัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับสงครามในยุคต่างๆ อาทิ สงครามโลกครั้งที่ 1 สงครามมหาเอเชียบูรพา สงครามเวียดนาม รวมทั้งมีห้องพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติจอมทัพไทยอีกด้วย

• ส่วนที่ 4 อาคารภาพปริทัศน์ เป็นอาคารใหญ่ทรงแปดเหลี่ยม ผนังภายในโค้งเป็นวงกลมวาดภาพจิตรกรรมเฉพาะเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ชาติไทยอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน แสดงให้เห็นพระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์ไทย รวมทั้งความกล้าหาญเสียสละของบรรพบุรุษที่ได้อุทิศตนเพื่อปกป้องและรักษาเอกราชของชาติ มีแสงเสียงประกอบการบรรยายภาพด้วยระบบคอมพิวเตอร์

• ส่วนที่ 5 ภูมิสถาปัตยกรรมและพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง เป็นพื้นที่ภายนอกอาคาร ประกอบด้วยสวนไม้ดอกไม้ประดับ และยุทโธปกรณ์ขนาดใหญ่ที่เคยปฏิบัติการในสมรรบต่างๆ ที่ได้ปลดประจำการแล้ว เช่น รถสะเทินน้ำสะเทินบก เครื่องบินโจมตีทิ้งระเบิดและฝึกแบบ 13 เรือยนต์เร็วตรวจการลำน้ำ รถถังต่างๆ เป็นต้น