ศูนย์วัฒนธรรมไทยทรงดำ ก่อตั้งโดยชาวบ้านร่วมมือกับเทศบาลตำบลเขาย้อย พัฒนาที่สาธารณะเปล่าประโยชน์มาเป็นแหล่งรวบรวมวัฒนธรรมและประเพณีของชาวไทยทรงดำ และสามารถสร้างรายได้ให้กับชาวบ้าน ภายในมีทั้งนิทรรศการให้ความรู้กับนักท่องเที่ยวและบุคคลทั่วไป รวมถึงโฮมสเตย์เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับบรรยากาศ กลิ่นอายและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไทยทรงดำได้จากสถานที่จริง

ภายในพิพิธภัณฑ์ จัดแสดงเกี่ยวกับ

• นิทรรศการประวัติและวิวัฒนาการเรื่องราวการอพยพมาอยู่ในประเทศไทยของชาวไทยทรงดำ กลุ่มชนเผ่า
• จัดแสดงเรือนที่พักอาศัย เครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน
• เครื่องแต่งกายของชาวไทยทรงดำ
• วัฒนธรรมประเพณี จัดแสดงเกี่ยวกับความเชื่อและพิธีกรรมของชาวไทยทรงดำ เช่น พิธีเสนเรือน พิธีแต่งงาน

เป็นต้น