พ.ศ.2534 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ได้รับการยกย่องให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของโลก ร่วมกับ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร  เนื่องจากหลักฐานที่ปรากฏแสดงให้เห็นถึงผลงานทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น  ถือเป็นตัวแทนของศิลปกรรมไทยยุคแรกและเป็นต้นกำเนิดของการสร้างประเทศ  โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ.2533

โบราณสถานในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย มีทั้งภายในและภายนอกกำแพงเมือง  รวมทั้งหมดไม่น้อยกว่า 215 แห่ง  มีสิ่งสำคัญๆ ดังนี้

• เมืองโบราณศรีสัชนาลัย  มีขอบเขตของผังเมืองที่ก่อสร้างทับซ้อนอยู่บนบริเวณเมืองเชลียงเดิม คือ แนวกำแพงเดิมทำเป็นคันดินยาวขนานไปตามลำน้ำยม  เริ่มจากบริเวณวัดมหาธาตุเชลียงขนานลำน้ำยมเลยผ่านเขาพนมเพลิงออกไป  ซึ่งยังคงปรากฎหลักฐานคันดินให้เห็นอยู่เป็นระยะ
• โบราณสถานภายในกำแพงเมือง  สำรวจพบแล้วมีทั้งสิ้น 28 แห่ง ที่สำคัญ  อาทิ วัดช้างล้อม วัดเจดีย์เจ็ดแถว วัดนางพญา วัดสวนแก้วอุทยานใหญ่ วัดสวนแก้ว เป็นต้น
• โบราณสถานนอกกำแพงเมือง

- ด้านทิศเหนือ  อาทิ วัดกุฎีราย  เตาทุเรียงบ้านป่ายาง  เตาทุเรียงบ้านเกาะน้อย ซึ่งเป็นแหล่งผลิตภาชนะดินเผา “เครื่องสังคโลก” ที่สำคัญของเมืองศรีสัชนาลัย

- ด้านทิศตะวันออก  เช่น วัดสวนสัก วัดป่าแก้ว เป็นต้น

- ด้านทิศใต้  เช่น  วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ วัดชมชื่น วัดเจ้าจันทร์ และวัดโคกสิงคาราม เป็นต้น

- ด้านทิศตะวันตก  คือ วัดพญาดำ วัดราหู วัดสระประทุม วัดพรหมสี่หน้า วัดยายตา เป็นต้น

- บนภูเขา  คือ วัดเขาใหญ่บน วัดเจดีย์เจ็ดยอด วัดเจดีย์รอบ และวัดเขาใหญ่ล่าง เป็นต้น