“มิวเซียม ปะพวน ที่ปากพลี” เป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ ดำเนินการโดย สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ(มิวเซียมสยาม) ร่วมกับศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชวัดฝั่งคลอง จังหวัดนครนายก เพื่อยกระดับพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านท้องถิ่นให้เป็นต้นแบบพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ในระดับภูมิภาค และเป็นแหล่งท่องเที่ยวพิพิธภัณฑ์ด้านชาติพันธุ์ของจังหวัดนครนายก

จัดแสดงนิทรรศการชื่อว่า "ชาติพันธุ์ตำนานพวน : ตำนานรักเจ้าจอมกับนางกอย" ภายใต้แนวคิด "วิถีไทยพื้นบ้านในวิถีสากล" บอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิต ความเชื่อ ประเพณีและวัฒนธรรมที่เป็นอัตลักษณ์ของชาวไทยพวนในอำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก

ชั้น 1 ประกอบด้วย

• โถงต้อนรับ  จัดแสดงเรื่องพวน ชวนรู้
  • นิสัยใจคอชาวพวน , คำทักทายพวน , เมนูเด็ดชาวพวน 
  • อาณาจักรพวนสู่ชาติพันธุ์พวน
  • การเคลื่อนย้ายจากเชียงขวาง สู่สยาม
• ป่าลึกลับและถ้ำลึกลับ  แสดงเรื่องราวเรื่องราวตำนานความรักที่มีอุปสรรคของเจ้าจอมกับนางกอยการผจญภัยหาร่องรอยผ่านความเป็น “ชาวพวน” ของกอยให้ได้ เพื่อทั้งสองจะได้มีโอกาสครองรักร่วมกันตลอดไป

• พิธีบายศรีสู่ขวัญ เป็นประเพณีอย่างหนึ่งของคนไทยและคนลาว ด้วยความเชื่อที่ว่าทุกคนเกิดมาพร้อมกับสิ่งนามธรรมอย่างหนึ่งที่เรียกกันว่า “ขวัญ” ซึ่งมีหน้าที่รักษาประคับประคองชีวิตและติดตามเจ้าของไปทุกหนแห่ง การทำพิธีสู่ขวัญจึงเป็นการเชิญขวัญที่หนีหายไปให้เข้ามาอยู่กับตัว  และเชื่อว่าเป็นการส่งเสริมพลังใจให้เข้มแข็ง มีสติและไม่ประมาท
• กระท่อมชาวพวน สร้างขึ้นมาตามแบบบ้านชาวพวน มีลักษณะเป็นเรือนผูก คือ สร้างด้วยไม้ไผ่ ใช้การสับฟากเป็นเรือน มัดด้วยเถาวัลย์  มุงหลังคาด้วยหญ้าคา ใต้ถุนสูงใช้เป็นคอกสัตว์ เช่น คอกวัวควาย หรือการตีไม้ระแนง หรือริ้วไม้ไผ่เพื่อเลี้ยงไก่ บางครัวเรือนใช้พื้นที่ใต้ถุนตั้งกี่ทอผ้า หรือมีแคร่สำหรับนั่งหรือนอนพักผ่อนในเวลากลางวัน หรือไว้รับแขกภายในเรือนมีอุปกรณ์สำหรับหุงหาอาหารต่างๆ  

ชั้น 2 ประกอบด้วย

• พวนอยู่ไหน การเข้าสู่สยามของชาวพวน ในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจนถึงช่วงที่ไทยได้รวบรวมเอาชาวพวนที่เหลือจากการปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์ 
• พวนนครนายก พระเจ้าอยู่หัวในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ทรงมีบทบาทนำชาวลาว (รวมถึงชาวพวน) ให้มาอยู่ป่าดงตะวันออกของกรุงเทพฯ คือ แถบเมืองปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา พนมสารคาม พนัสนิคม และเมืองปากพลี เป็นต้น
• อัตลักษณ์พวน
  • ลักษณะรูปร่างและการแต่งกาย
  • ภาษาพวน
  • ประเพณีพวน ฮีต ๑๒ คอง ๑๔
  • อาหารพวน
  • บ้านเรือนชาวพวน
  • ต้นกำเนิดชุมชนพวนปากพลี
  • การตั้งบ้านนามเมือง ของพวนปากพลี
• พวนปากพลี เป็นแบบไหน? ลักษณะเด่นของพวนปากพลี คือ นับถือพุทธ เชื่อเรื่องผี ยึดมั่นประเพณี
• พวนปากพลี 
  • กินอะไร ที่ใช่พวน 
  • ทำอะไร วิสัยพวน
  • รื่นเริงแบบไหน สไตล์พวน 
• พวนปากพลี ชวนเที่ยว อาทิ
  • เจดีย์ย่อมุมและรอยพระพุทธบาทจำลอง วัดเกาะหวาย
  • ศูนย์ภูมิปัญญามนุษย์ วัดปทุมวงษาวาส
  • บ้านเรือนไทยพวนโบราณ ตำบลเกาะหวาย
  • แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาชาวพวน บ้านป้าสุรีย์
  • วัดศรีมงคล: ไขภาพปริศนาธรรม ชมประตูบานเฟี้ยมแกะสลักด้วยไม้อย่างสวยงาม และนิทรรศการเฮียนฮู้ รู้บ๊านพวนที่จัดแสดงด้วยระบบดิจิตอล
  • ศูนย์เรียนรู้ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงบ้านต้นไม้
  • ลัดดาฟาร์มแพะกับแกะ บ้านหนองหัวลิงใน
  • สะพานไม้ไผ่ดอนยายแมะ บ้านเนินหินแร่
  • พิพิธภัณฑ์บ้านไทยพวน บ้านหนองแสง
  • ชมนกเหยี่ยวหูดำ ตำบลท่าเรือ

• เที่ยวสัญจร นครนายก อาทิ
  • วัดท่าช้าง
  • วัดใหญ่ทักขิณาราม(วัดใหญ่ลาว)
  • วัดทองหลาง
  • วัดพราหมณี
  • มัสยิดปากีสถาน  มัสยิดมาฮั้ลลิลคอยร๊อต (บ้านนา) 
  • วัดนักบุญเปาโล หรือวัดนักบุญเปาโลกลับใจ (บ้านนา)
  • อุโมงค์ไม้ไผ่  วัดจุฬาภรณ์วนาราม
  • บ้านก๋งยี่

•  เรื่องอดีตนครนายก
  • นครนายก:  เส้นทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญในอดีต
  • นครนายก เคยเป็นแหล่งช้าง
  • นครนายก กับฐานทัพญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2