จัดตั้งโดยคุณวินัย ปราบริปู ศิลปินชาวน่าน ที่สร้างสรรค์งานศิลปะและได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในแวดวงศิลปะ หลังจากสั่งสมประสบการณ์ทำงานด้านศิลปะมาหลายสิบปี คุณวินัยจึงกลับมา สร้างหอศิลป์ขึ้นที่บ้านเกิดของตนเอง เพื่อที่จะถ่ายทอดความงามของศิลปะให้แก่ผู้คนและเยาวชนในจังหวัดน่าน โดยใช้เวลาในการปรับปรุงพื้นที่และออกแบบก่อสร้างกว่า 7 ปี จึงเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ.2547 แบ่งส่วนจัดแสดงเป็น

อาคารหลังใหญ่ ชั้นบน จัดแสดงภาพเขียนฝีพระหัตถ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งเคยเสด็จพระราชดำเนินมาหอศิลป์ฯ ถึง 3 ครั้ง และการจัดแสดงผลงานศิลปะของเจ้าของ ชั้นล่างจัดแสดงผลงานของศิลปินมืออาชีพและนิทรรศการสำคัญๆที่สัญจรมาจัดแสดง  

เฮือนหนานบัวผัน เป็นพื้นที่เชิดชูเกียรติศิลปินผู้ฝากผลงานไว้ที่วัดภูมินทร์ อำเภอเมือง และ วัดหนองบัว อำเภอท่าวังผา และจัดแสดงภาพถ่ายจิตรกรรมฝาผนังที่สำคัญในเมืองน่านและที่เกี่ยวข้องกับสกุลช่างจิตรกรรมฝาผนังเมืองน่าน

นอกจากนี้ยังมีพื้นที่สำหรับให้ศิลปินรุ่นใหม่ที่มีงานศิลปะขนาดไม่ใหญ่มากและไม่มากชิ้นนำงานมาจัดแสดง และส่วนบริการอื่นๆ อาทิ ร้านจำหน่ายของที่ระลึก ร้านกาแฟ ลานแสดงผลงานประติมากรรม การแสดงดนตรีและเขียนภาพสดในช่วงเทศกาลสำคัญ