ในช่วงที่มีการก่อตั้งโรงเรียนเมื่อ พ.ศ.2521 บริเวณที่ตั้งโรงเรียนเป็นพื้นที่ของวัดร้างที่ชาวบ้านเรียกกันในชื่อวัดท่าขุนนาง ในตอนหลังเริ่มเรียกเพี้ยนมาเป็น “วัดท่านา (ร้าง)” ทำให้เมื่อช่วงที่ก่อสร้างอาคารเรียนมีการพบโบราณวัตถุอยู่เป็นจำนวนมากโดยเฉพาะชิ้นส่วนสถาปัตยกรรม (เศษอิฐ เศษกระเบื้องหลังคา) ชิ้นส่วนพระพุทธรูป ชิ้นส่วนพระพิมพ์ดินเผา และชิ้นส่วนภาชนะดินเผา ทางโรงเรียนมีการเก็บรวบรวมไว้แต่ยังไม่ได้มีแนวคิดที่จะจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์
กระทั่งในช่วง พ.ศ. 2532 – 2533 เมื่อ อ.วิฑูร อาศัยสุข ย้ายมาจาก จ.อุทัยธานี และได้รับทุนสนับสนุนให้มีการจัดแสดงวัตถุที่สะสมไว้ อ.วิฑูร ที่สอนทางด้านศิลปะ มีพื้นฐานในเรื่องของการจัดแสดงก็เริ่มจัดแสดงวัตถุที่มี และออกขอรับบริจาควัตถุต่างๆ จากชาวบ้าน ในช่วงแรกไม่ค่อยประสบความสำเร็จนัก เนื่องจากชาวบ้านยังไม่เห็นหน้าตาของพิพิธภัณฑ์ เมื่อเริ่มจัดแสดงไปแล้วช่วงเวลาหนึ่งชาวบ้านและผู้ปกครองนักเรียนจึงเริ่มนำข้าวของมาบริจาคให้จนมีจำนวนมากมายดังที่เห็นในปัจจุบัน
อาคารจัดแสดงปรับปรุงมาจากห้องเรียนเดิม และปัจจุบันเป็นห้องเรียนวิชาศิลปะด้วย ทำให้ปีกหนึ่งของอาคารใช้จัดแสดงผลงานทางศิลปะของนักเรียน และอุปกรณ์ในการทำงานศิลปะ
วัตถุและเนื้อหาจัดแสดง
การจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้แบ่งเนื้อหาและวัตถุจัดแสดงได้เป็น 9 กลุ่ม ดังนี้
โบราณวัตถุในเขตวัดท่าขุนนางเป็นส่วนแรกที่พบเมื่อเดินเข้าสู่ห้องจัดแสดง ประกอบไปด้วยชิ้นส่วนของพระพุทธรูปที่พบภายในโรงเรียน และเศษอิฐ และโบราณวัตถุประเภท ชิ้นส่วนกระเบื้องเชิงชาย และเศษภาชนะดินเผาก็แยกไปจัดแสดงแยกต่างหากออกไปด้วย
เครื่องมือเกี่ยวกับการตีเหล็กเป็นเครื่องมือที่ชาวบ้านใช้มาตั้งแต่อดีต (เทคนิคดั้งเดิม) กระทั่งถึงเครื่องจักรสมัยใหม่ เครื่องมือดั้งเดิมประกอบด้วย ทั่งตีเหล็ก ลูกพะเนิน หรือค้อนพะเนิน (ค้อนที่ใช้ในการตี) ค้อนแต่งมีด กระบอกสูบลม (ทั้งแนวตั้งและแนวนอน) ม้าหรือเหล็กที่ใช้รองในการแต่งทรงเครื่องมือ
ประเภทของมีดและดาบ เป็นเครื่องมือเหล็กที่ชาวบ้านผลิตขึ้น มีทั้งแท่นแสดงดาบโบราณ-ปัจจุบัน มีดประเภทต่างๆ อาทิ มีดที่ด้ามทำจากเขาควายดำ และเขาควายขาว มีดสอยเงาะ มีดกรีดยาง มีดปอกกล้วย มีดผ่าทุเรียน มีดปอกอ้อย และ มีดหวดหญ้า เครื่องใช้ในครัวเรือน (ชุดมีดที่ใช้ในครัวเรือน,กระต่ายขูดมะพร้าว) เครื่องใช้ในการทำเกษตร (เคียวเกี่ยวข้าวทั้งแบบไทยและพม่า, คันฉายหรือขอฉาย) เครื่องใช้ในการจับสัตว์น้ำ (สระโอกรีดปลาหลด)
วิถีชีวิตในสังคมเกษตรกรรมจัดแสดงข้าวของในการทำเกษตรกรรมโดยเฉพาะการทำนา และเครื่องใช้ในการดักสัตว์ขนาดเล็ก (ดักนก ดักปลา และดักหนู) เครื่องจักสานที่ใช้ในบ้าน
สมุดไทยและสมุดข่อยถือว่าเป็นวัตถุเด่นอีกประเภทหนึ่งเป็นของที่ได้รับบริจาคมาจากผู้ปกครองของเด็กๆ ในโรงเรียน ตำราเหล่านี้มีทั้งหนังสือเทศน์ ตำราเรียน และกฎหมายในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เนื่องจากในอดีตคนในชุมชนแถบนี้เป็นผู้รู้หนังสืออยู่หลายคน จึงมีตำราพวกนี้อยู่ติดบ้าน
ยาไทยโบราณเป็นส่วนที่จัดแสดงยาไทยแผนโบราณที่เก็บรักษาไว้ในโหลแก้วจำนวนหลายโหล บรรจุตัวยา อาทิ ฝาง ขมิ้นชัน รากบัว ชะเอม เหงือกปลาหมอ และการบูร เป็นต้น
ภาชนะประเภทต่างๆ ประกอบด้วยภาชนะดินเผาทั้งที่ขุดเจอในบริเวณใกล้เคียง (หม้อตาล, หม้อดินเผา) ไหเคลือบสีน้ำตาล เครื่องถ้วยจีน และสังคโลก เป็นต้น
ชุดเหล็กสักยันต์เนื่องจากในชุมชนเคยมีช่างสักยันต์ แต่ในภายหลังเสียชีวิตลงและลูกหลานไม่มีใครสืบต่อจึงได้มอบอุปกรณ์ทั้งหมดให้กับทางโรงเรียน มีทั้งเข็มสัก ขวดใส่หมึก และตราประทับที่เป็นลวดลายของยันต์แบบต่างๆ
ของใช้ในวัดเป็นเครื่องใช้ที่เกี่ยวกับพระสงฆ์และการประกอบกิจในพุทธศาสนา เช่น กระโถน ขันทองเหลือง บาตรพระ พาน และพระพุทธรูปขนาดเล็ก
รายละเอียดเพิ่มเติม เช่น ราคาเข้าชม เวลาเปิด-ปิด และโปรโมชั่น กรุณาตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากช่องทางการติดต่อได้ที่ Official Channels
ติดตามข้อมูลล่าสุดจากช่องทางทางการ