อาคารอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละ ตั้งอยู่ที่ถนนเชียงใหม่-ลำพูน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ สร้างขึ้นโดยมณฑลทหารบกที่ 33 เชียงใหม่ และหน่วยทหารในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ รวมทั้งเจ้านายฝ่ายเหนือ เพื่อเป็นอนุสรณ์สถานรำลึกถึงพระกรณียกิจในการกอบกู้เมืองเชียงใหม่ของพระเจ้ากาวิละ พระเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่พระองค์ที่ 1 เมื่อครั้งถูกพม่าปกครอง และเพื่อเป็นสถานที่รวบรวมเหตุการณ์ในอดีต และสิ่งของเครื่องใช้ที่เกี่ยวกับพระเจ้ากาวิละ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาทางประวัติศาสตร์ โดยมีพิธีวางศิลาฤกษ์ในก่อสร้างอาคารเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2535 โดยพลตรี แป้ง มาลากุล ณ อยุธยา ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 เป็นประธานในพิธี การก่อสร้างแล้วเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ 2536 โดยใช้งบประมาณการก่อสร้าง จำนวน 3,200,000 บาท