บ้านป่องนัก สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2468 เพื่อเป็นที่ประทับแรมของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เมื่อคราวเสด็จพระราชดำเนินมณฑลพายัพ แลเป็นที่ทรงประทับแรมของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เมื่อคราวเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในภาคเหนือ ในปีพ.ศ.2501

“ป่อง” เป็นภาษาคำเมือง แปลว่า "ช่อง"

“นัก” หมายถึง จำนวนมาก

“บ้านป่องนัก” หมายถึง บ้านที่มีช่องหน้าต่างจำนวนมาก

ตัวบ้านสร้างขึ้นตามสถาปัตยกรรมยุโรปแบบคลาสสิค สมัยกรีกผสมสถาปัตยกรรมไทย มีลักษณะเป็น อาคารไม้ 2 ชั้นยกพื้้นเตี้ย มีหน้ามุขแบบ 5 เหลี่ยม จำนวน 5 มุข มีช่องลมลายฉลุที่เรียกว่าขนมปังขิง (gingerbread)  หน้าต่าง เป็นบานเกล็ดไม้อยู่รายล้อมรอบบ้าน มีจำนวนมากถึง 250 บาน และมีช่องหน้าต่างกว่า 469 ช่อง มีบันไดจำนวน 2 บันได ได้แก่ บันไดด้านหน้าสำหรับเจ้านาย  ส่วนบันไดด้านหลัง สำหรับข้าราชบริพาร

ปัจจุบันบ้านป่องนักเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์มณฑลทหารบกที่ 32 ค่ายสุรศักดิ์มนตรี

• ชั้นล่าง  จัดเป็นที่แสดงอาวุธยุทโยปกรณ์บางส่วนที่ใช้ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2
• ชั้นบน จำลองห้องต่างๆ อาทิ

- ห้องโถงที่ประทับแรมครั้งเสด็จ

- ห้องทรงงาน จัดให้เป็นห้องเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

- ห้องบรรทม

- ห้องสรง

• ห้องจัดแสดงเกี่ยวกับภาพเขียนสีประตูผา และแสดงภาพถ่ายโบราณอีกมากมาย เช่น ภาพการแต่งกายของหญิงชาวล้านนาเมื่อปี พ.ศ.2445 เป็นต้น