ศูนย์ท่องเที่ยวอยุธยา เดิมเป็นศาลากลางจังหวัดหลังเก่า เป็นอาคารสูง 3 ชั้น ลักษณะคล้ายตัว T สร้างตั้งแต่ พ.ศ.2484 ในสมัยหลวงบริหารชนบท(สาน) เป็นข้าหลวงประจำจังหวัด โดยการสนับสนุนของนายปรีดี พนมยงค์ รมต.ว่าการกระทรวงการคลังในสมัยนั้น เดิมใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติราชการของหน่วยงานต่างๆ ต่อมาอาคารมีสภาพชำรุดยากแก่การซ่อมแซมและสถานที่คับแคบไม่เพียงพอกับการให้บริการแก่ประชาชน กอปรกับที่ตั้งอยู่ในเขตนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ซึ่งได้รับการยกย่องจากองค์การ UNESCO ให้เป็นเมืองมรดกโลก ซึ่งทางกรมศิลปากรมีแผนดำเนินการพัฒนา จึงได้ย้ายศาลากลางมาสร้างใหม่ริมถนนสายเอเชียนอกพื้นที่อุทยาน

ศูนย์ท่องเที่ยวอยุธยา จัดตั้งขึ้นตามแผนแม่บทการอนุรักษ์พัฒฯาและฟื้นฟูนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาของกรมศิลปากร โดยมติคณะรัฐมนตรี เมื่อปี พ.ศ.2536 ได้มอบหมายให้การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(ททท.) เป็นผู้ดูแลและดำเนินการศูนย์บริการและข้อมูลการท่องเที่ยวแห่งนี้  

ด้านหน้าอาคารมีรูปปั้นกษัตริย์และวีรกษัตริย์สำคัญสมัยอยุธยา 6 พระองค์ คือ สมเด็จพระเจ้าอยู่ทอง, สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ, สมเด็จพระสุริโยทัย, สมเด็จพระนเรศวรมหาราช, สมเด็จพระนารายณ์มหาราช และสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ภายในอาคาร ประกอบด้วย

ชั้น 1 : ส่วนให้บริการข่าวสารด้านการท่องเที่ยวของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ชั้น 2 แบ่งเป็น 

หอนิทรรศการประวัติศาสตร์อยุธยา จัดแสดงประวัติศาสตร์ความเป้นมาของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ได้แก่

• ส่วนที่ 1 อยุธยามรดกโลก จัดแสดงภูมิศาสตร์ที่ตั้งของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา แผนที่ผังเมืองอยุธยาทั้งในสมัยกรุงศรีอยุธยาและปัจจุบัน ซึ่งรายล้อมไปด้วยวัดและพระราชวังอันมีสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นจนได้รับการยกย่องจากองค์การ UNESCO ให้นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป้นเมืองมรดกโลก
• ส่วนที่ 2 ท่องเที่ยวเมืองอยุธยา ส่วนแนะนำถึงแหล่งท่องเที่ยวภายในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งส่วนใหย่จะเป้นวัดและโบราณสถานที่ล้ำค่าและยังคงความงดงาม
• ส่วนที่ 3 ศิลปกรรมล้ำค่าแห่งกรุงศรีอยุธยา จัดแสดงภาพจำลองของวัดวาอารามและพระราชวังหลวงในสมัยกรุงศรีอยุธยาเมื่อครั้งเป็นราชธานี และแสดงภาพกรุเครื่องทองที่พบภายในวัดมหาธาตุและวัดราชบูรณะ (ปัจจุบันเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา) และชมวีดิทัศน์แนะนำเส้นทางไหว้พระ 9 วัดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ผ่าน Graphic Animation โดยมีการ์ตูนรถตุ๊กตุ๊ก พาหนะสำคัญของคนอยุธยา เป็นตัวเล่าเรื่องและแนะนำเส้นทาง
• ส่วนที่ 4 วิถีชาวกรุงเก่าอารยธรรมชาวน้ำ จัดแสดงภาพลักษณ์ความเป็นอยู่ของชาวอยุธยา ซึ่งมีความผูกพันกับสายน้ำมาตั้งแต่อดีต มีการแสดงรูปเรือลักษณะต่างๆ ที่ชาวอยุธยานิยมใช้  ตลอดจนจัดแสดงแผนที่ของชุมชนชาวต่างชาติที่เดินทางมาทำการค้ากับอยุธยาในสมัยนั้น  นอกจากนี้ยังมีวีดิทัศน์แนะนำบ้านพักสัมผัสวิถีชีวิตริมน้ำ
• ส่วนที่ 5 สีสันชีวิตชาวอยุธยา  จัดแสดงบรรยากาศตลาดบกและตลาดน้ำ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา  มีการจำลองร้านขายกาแฟ ร้านขายของชำ ส่วนท้ายของนิทรรศการจัดเป็นพื้นที่ชมวีดิทัศน์และผนังจัดแสดงภาพอาหารคาวหวานขึ้นชื่อ "ของกินถูกปากของฝากถูกใจ" ของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

หอศิลป์แห่งชาติ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ก่อตั้งโดย มูลนิธิส้าง พรศรี เพื่อการศึกษาศิลปะและวัฒนธรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริม เผยแพร่ และอนุรักษ์งานด้านสิลปะและวัฒนธรรมให้ประชาชนได้รับรู้และเล็งเห็นคุณค่าของงานศิลปะ  จัดแสดงผลงานของศิลปินแห่งชาติและศิลปินระดับประเทศหลายท่าน  เช่น  เหม เวชกร, จ่าง แซ่ตั้ง, เฉลิม นาคีรักษ์, ศ.ประกิต(จิตร์) บัวบุตร, อังคาร กัลยาณพงศ์, ศ.(พิเศษ) อารีย์ สุทธพันธุ์, ศ.ดร.ประหยัด พงษ์ดำ,  ช่วง มูลพินิจ, ดร.กมล ทัศนาญชลี, ดร.ถวัล ดัชนี, จักรพันธ์ โปษยกฤต, ประเทือง เอมเจริญ, พิษณุ ศุภนิมิต, ดร.สุชาติ วงษ์ทอง ฯลฯ

หอศิลป์ฯ ยังเปิดสอนศิลปะให้กับเยาวชนโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายในโครงการ "สอนน้องเรียนศิลป์" และสอนศิลปะสำหรับผู้ใหญ่ที่สนใจอีกด้วย