ศูนย์การทหารปืนใหญ่ ในอดีตเป็นหน่วยทหารที่พัฒนาจากสนามยิงปืนโคกกระเทียม เป็นกรมจเรทหารปืนใหญ่ เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2460 และ วันที่ 8 เมษายน 2495 ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "ค่ายพหลโยธิน" เพื่อเป็นอนุสรณ์ความดีของพลเอกพหลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) ซึ่งได้รับยกย่องให้เป็น เชษฐบุรุษของทหารปืนใหญ่ประเทศไทย และในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2497 ได้พัฒนาจากกรมจเรทหารปืนใหญ่ เป็น "ศูนย์การทหารปืนใหญ่"

ศูนย์การทหารปืนใหญ่ มีแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ทั้งด้านการทหาร การปกครองอื่นๆ อีกมากมาย ต่อมาได้จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์ทหารตั้งแต่ ปี พ.ศ.2501 คือ พิพิธภัณฑ์ทหารศูนย์การทหารปืนใหญ่ อยู่ในความรับผิดชอบของกองวิทยาการศูนย์การทหารปืนใหญ่ พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ภายในตึกกองบัญชาการบนเขาน้ำโจน(ตึกชาโต้) เป็นสถาปัตยกรรมแบบฝรั่งเศส แบ่งห้องเป็นสัดส่วน ด้วยรูปทรงที่ดูหนักแน่นและการใช้วัสดุก่อสร้างธรรมชาติ เช่น ก้อนหินก้อนใหญ่มาก่อเป็นผนัง ทำให้อาคารมีลักษณะเด่นที่แปลกไม่เหมือนใคร และเหมือนปราสาทฝรั่งโบราณ จึงเรียกกันอีกอย่างหนึ่งว่า ตึกชาโต้หรือตึกปราสาท 

ตึกนี้สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2487 ในสมัย พล.ต.อุทัย วงศ์วีรเดช ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกปืนใหญ่กรมเสนาธิการทหารบก จังหวัดลพบุรี ตามความดำริของ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี จอมพล ป.พิบูลสงคราม ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และผู้บัญชาการทหารบก

วัตถุประสงค์ในการก่อสร้างอาคาร คือ เพื่อใช้เป็นที่ตรวจการณ์ สำหรับสอนผู้ตรวจการณ์ให้กับหลักสูตรต่างๆ ที่เข้ามาศึกษาในโรงเรียนทหารปืนใหญ่ เป็นตึกรับรองผู้บังคับบัญชาชั้นสูง และแขกผู้มีเกียรติชาวต่างประเทศ ดังนั้น อาคารจึงประดับสัญลักษณ์ของจอมพล ป.พิบูลสงคราม คือรูปไก่และคฑาไขว้ ภายในอาคาร ชั้นล่าง ประกอบด้วย ห้องรับแขกและห้องยุทธการ ส่วนชั้นบนเป็นห้องทำงานของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ห้องเรียน ห้องบรรยาย และห้องพักผ่อน รวมทั้งมีหลุมหลบภัยใต้ดินที่มีอุโมงค์สำหรับหลบหนีไปยังเชิงเขาน้ำโจนได้

นอกจากนี้ภายในศูนย์การทหารปืนใหญ่ยังมีพิพิธภัณฑ์อื่นๆ ได้แก่

พิพิธภัณฑ์ศูนย์การทหารปืนใหญ่

พิพิธภัณฑ์ ฯพณฯ พลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา 

พิพิธภัณฑ์ ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม

พิพิธภัณฑ์อาวุธทหารปืนใหญ่

และมีสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อนหลายแห่ง ฯลฯ