"วิหารแบบไทลื้อโบราณ ปิดฐานเตี้ย หลังคามุงแป้นเกล็ด (กระเบื้องไม้) ซ้อนชั้นลาดต่ำลงมาตามแบบฉบับสถาปัตยกรรมไทลื้อดั้งเดิม หน้าบันประดับลวดลายแกะสลักไม้รูปดวงอาทิตย์และเครือเถาอย่างประณีต ก้านขด และรูปดวงอาทิตย์ที่ผสมผสานระหว่างศิลปะล้านนาและไทลื้ออย่างประณีต เสาไม้กลมขนาดใหญ่ภายในวิหารลงรักปิดทองเป็น ""ลายคำ"" ซึ่งแต่ละต้นจะมีลวดลายดอกไม้ ลายกรวยเชิง หรือพรรณพฤกษาที่สวยงามแตกต่างกันไป ไม่ซ้ำกันโครงสร้างหลังคาภายในเป็นการซ้อนไม้ขอนขึ้นไปเป็นชั้นๆ คล้ายกับลักษณะของผ้าทอหรือหลังม้าที่บรรทุกสินค้า ซึ่งเป็นภูมิปัญญาเชิงช่างพื้นถิ่นไทลื้อที่หาชมได้ยากมี ""กระบวนการอนุรักษ์"" จากชุมชนชาวไทลื้อบ้านร้องแงร่วมมือกับส่วนราชการและนักวิชาการในการบูรณะ เน้นการรักษาวัสดุเดิม โครงสร้างเดิม และเทคนิคช่างโบราณให้ได้มากที่สุด ไม่ใช่การรื้อสร้างใหม่ วิหารเก่าวัดร้องแง ปัจจุบันได้ขึ้นทะเบียนเป็นวัดเก่าแก่ของเมืองน่าน ได้รางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประเภทปูชนียสถานและวัดวาอาราม จากสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปี 2550 และรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ครั้งที่ 7 ประเภทแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมดีเด่น"
วัดร้องแง
พ.ศ. 2310
บันทึกหน้าประวัติศาสตร์และงานศิลป์ชาติพันธุ์ไทลื้อ
วิหารวัดร้องแงเป็นตัวแทนสถาปัตยกรรมแบบไทลื้อ ตัวอาคารสร้างขึ้นในลักษณะแบบปิดฐานเตี้ย มุงหลังคาด้วยแป้นเกล็ดหรือกระเบื้องไม้ โดยมีการออกแบบให้หลังคาซ้อนชั้นและลาดต่ำลงมาตามแบบฉบับสถาปัตยกรรมไทลื้อดั้งเดิม บริเวณหน้าบันได้รับการตกแต่งอย่างวิจิตรด้วยลวดลายแกะสลักไม้เป็นรูปดวงอาทิตย์ ลวดลายก้านขด และเครือเถาอันประณีต ซึ่งสะท้อนถึงการผสมผสานระหว่างศิลปะล้านนาและศิลปะไทลื้อเข้าด้วยกันอย่างลงตัว
เมื่อก้าวเข้ามาในวิหาร สิ่งแรกที่ดึงดูดสายตาคือแนวเสาไม้กลมลงรักปิดทองเป็นลายคำ เสน่ห์คือเสาแต่ละต้นได้รับการออกแบบให้มีลวดลายแตกต่างกันไปโดยไม่ซ้ำกันเลยแม้แต่ต้นเดียว ไม่ว่าจะเป็นลายดอกไม้ ลายกรวยเชิง หรือลายพรรณพฤกษา ราวกับสล่าต้องการให้เสาแต่ละต้นเล่าเรื่องราวเฉพาะตัว เมื่อแหงนหน้าขึ้นมองจะเห็นโครงสร้างหลังคาภายใน ซึ่งช่างใช้วิธีซ้อนไม้ขอนขึ้นไปเป็นชั้น ๆ มองดูแล้วมีลักษณะคล้ายกับผืนผ้าทอ หรือคล้ายกับหลังม้าที่ใช้บรรทุกสินค้าในอดีต ถือเป็นภูมิปัญญาพื้นถิ่นของช่างไทลื้อที่หาชมได้ยาก
สถาปัตยกรรมอันงดงามทั้งหมดนี้ยังคงสภาพสมบูรณ์มาจนถึงปัจจุบัน ผ่านกระบวนการอนุรักษ์ที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างชุมชนชาวไทลื้อบ้านร้องแง ส่วนราชการ และนักวิชาการ โดยเน้นการรักษาวัสดุเดิม โครงสร้างเดิม รวมถึงการสืบทอดเทคนิคช่างโบราณเอาไว้ให้ได้มากที่สุด โดยไม่มีการรื้อทิ้งเพื่อสร้างใหม่
ด้วยความโดดเด่นและทรงคุณค่าในการรักษาจิตวิญญาณดั้งเดิมผ่านงานช่าง ส่งผลให้วิหารวัดร้องแงได้รับรางวัลการันตีในระดับประเทศอย่างสมเกียรติ ทั้งรางวัลอาคารอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประเภทปูชนียสถานและวัดวาอาราม จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ พ.ศ. 2550 และรางวัลอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทย (Thailand Tourism Awards) หรือรางวัลกินรี ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความล้ำค่าของมรดกทางสถาปัตยกรรมชิ้นเอกแห่งนี้
