webboard

  1. Home
  2.    >   Museum Thailand
  3.    >   Webboard
  4.    >   อมิร์ ติมูร์: จอมข่านผู้อาภัพ

อมิร์ ติมูร์: จอมข่านผู้อาภัพ

04 April 2017

like 1

130 views

share


หนึ่งในจอมจักรพรรดิผู้เป็นนักรบบนหลังม้าที่ยิ่งใหญ่ ใครๆ จะต้องนึกถึง “เจงกิสข่าน” ราชันย์แห่งมองโกลผู้เรืองอำนาจเมื่อราว 800 ปีก่อน ทว่า สิ้นยุค “เจงกิสข่าน” แล้ว ดูเหมือนว่าโลกแทบจะลืมชาวมองโกลไปเลย

แต่แท้ที่จริง ยังมีจอมยุทธบนหลังม้าเชื้อสายมองโกลผสมเติร์ก (Mongol Turkish) อีกคนหนึ่งที่โลกมิอาจจะลืมได้ เพราะความเชี่ยวชาญชำนาญรบ และพื้นที่ที่เขาบุกเข้าไปยึดได้นั้น กล่าวได้ว่าจะเป็นรองก็เพียง “เจงกีสข่าน” บรรพบุรุษของเขาเท่านั้น



เขาคือ “อมิร์ ติมูร์” (Amir Timur) วีรบุรุษภาคพื้นเอเชียกลาง ผู้ซึ่งชาวอุซเบกิสถานยกย่องเป็น “มหาราชผู้ยิ่งใหญ่” ในฐานะผู้สถาปนาจักรวรรดิ “ติมูริด” (Timurid) อันเกรียงไกร โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ซามาร์คานด์ ในปีพุทธศักราช 1913 ร่วมสมัยสมเด็จพระราเมศวรแห่งกรุงศรีอยุธยา 

ทางทิศเหนือ เดชานุภาพของท่านแผ่ไพศาลจรดมอสโก ทางทิศใต้ จรดนิวเดลลี ทิศตะวันตก ประชิดยุโรป และทิศตะวันออก จรดซินเกียง ซึ่งเกินกว่าจะเรียก “อาณาจักร” เพราะนี่คือ “จักรวรรดิ” เฉกเช่นดินแดนที่ชาวโรมันเคยรังสรรค์ไว้ในนาม “จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์” (Holy Roman Empire)

เชื่อกันว่า “อมิร์ ติมูร์” จะพิชิต “ปักกิ่ง” สมัยราชวงศ์หมิง ได้ไม่ยากเย็นเลย หากเขาไม่ล้มป่วยจนต้องปิดฉากชีวิตในระหว่างเคลื่อนทัพไปเสียก่อน จนได้อีกสมญานามหนึ่งว่า “จอมขานผู้อาภัพ!



“อมิร์ ติมูร์” สืบเชื้อสายมาจาก “เตมูจิน” จอมข่านแห่งมองโกล ผู้ประกาศตนเป็น “เจงกิสข่าน” อันมีความหมายว่า “นายของบรรดาผู้พักพิงอยู่ในกระโจมทั้งมวล” “อมิร์ ติมูร์” จึงรบบนหลังม้าเก่งเยี่ยงบรรพบุรุษ แล้วการที่มองโกลในสมัย “กุบไลข่าน” เข้าไปยึดจีนจนสถาปนาราชวงศ์หยวน ก็ทำให้วิทยาการก้าวหน้าหลายประการหลั่งไหลสู่ชาวมองโกล 

รวมทั้งวิทยาการด้านเข็มทิศ พลุ และดินประสิว ซึ่งเอื้ออำนวยต่อการรบแบบยุทธศาสตร์ ที่มีแผนการรุก การรับ และการตีโอบล้อมข้าศึก มองโกลจึงนับเป็นนักรบบนหลังม้าที่มีวิทยาการก้าวหน้า อันกล่าวได้ว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ “ทาร์มาเลนข่าน” หรือ “อมิร์ ติมูร์” สถาปนาจักรวรรดิ “ติมูริด” อันเกรียงไกรได้

มารดาของเขาเป็นชาวเติร์ก ซึ่งรับเอาศรัทธาในศาสนาอิสลาม รวมทั้งวิทยาการความรู้จากเปอร์เชีย (หรืออิหร่าน) มาตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 14 เมื่อขุนนางอิหร่านตระกูลซามานเรืองอำนาจ แล้วเข้ายึดครอง “ทรานอ็อกเซียนา” หรือดินแดนเอเชียกลาง สร้างความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ ความมั่นคงทางการเมือง หนุนส่งให้ศาสนาอิสลามนิกายสุหนี่ เฟื่องฟูในภูมิภาคนี้มาจนถึงวันนี้

ดังนั้น หาก “อมิร์ ติมูร์” ได้รับการนับถือในฐานะวีรกษัตริย์ผู้เป็นต้นตระกูลชาวอุซเบก ไม่ผิดนักที่จะกล่าวว่า “อุซเบก” คือชาติพันธุ์ผสมมองโกล – เตอร์กิช ที่มีจิตวิญญาณเป็นมุสลิมแบบเปอร์เชีย และไม่น่าแปลกใจ ที่อนุสรณ์สถานของอมิร์ ติมูร์ จะใหญ่โตโอฬารขนาดนี้



ชาวซามาร์คานด์เรียกที่นี่ว่า “บีบี คานุม” (Bibi Khanym) อันประกอบด้วย มัสยิด (Mosque) สุสาน (Mausoleum) และโรงเรียนสอนศาสนา (Medressa) สามบูชาสถานหลักของชาวมุสลิม ชื่อ “บีบี คานุม” มาจากมเหสีองค์หนึ่งของ “อมิร์ ติมูร์” ซึ่งเป็นชาวมองโกลแท้ และร่ำลือว่าเฉลียวฉลาดยิ่งนัก 

เมื่อ “อมิร์ ติมูร์” กรีฑาทัพม้าเข้ายึดครองนิวเดลลีและชมพูทวีปสำเร็จ ในพ.ศ.1924 จึงระดมทั้งช้างและช่างฝีมือมัสยิดที่สวยและสูงใหญ่สุดของโลกยามนั้น เป็นอนุสรณ์สถานแห่งชัยชนะ และประกาศให้โลกรู้ว่าเขามีศรัทธาสูงส่งต่อองค์อัลเลาะห์เพียงใด ด้วยความสูงถึง 50 เมตร ของโดมรูปกลีบมะเฟืองสีฟ้าอมเขียวโดดเด่น ประกาศอัตลักษณ์ศิลปะมุสลิมสกุลช่างซามาร์คานด์ชัดเจน

ที่สำคัญ จอมข่านชั้นเหลนของ “อมิร์ ติมูร์” นาม บาร์บุร์” หรือที่รู้จักกันในนาม “จักรพรรดิบาร์เบอร์”(พ.ศ.2069 – 2073) คือผู้สถาปนาราชวงศ์โมกุล (สำเนียงหนึ่งของคำว่า “มองโกล”  แล้วนำศาสนาอิสลามเข้าไปในอินเดีย เป็นต้นตระกูลของจักรพรรดิชาห์ ญะฮาน ผู้สร้าง “ทัชมาฮัล” ที่ยิ่งใหญ่นั่นเอง

เอกสารอ้างอิง
1. ข้อมูลประกอบการเยือน อุซเบกิสถาน: เอเชียกลาง วันที่ 2 – 9 พฤษภาคม 2551 โดย ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และอาจารย์ทรงยศ แววหงษ์
2. Bradley Mayhew. Central Asia. Victoria: Lonely Planet, 2007
3. A.Arapov. Samarkand. Tashkent: Unesco, 2007

https://img.in.th/images/63268ca303d908071443fcd1c335e82e.jpg 
ผู้อาวุโสชาวอุซเบกที่มัสยิดและสุสาน ชาห์ ซินดา

ลายประดับโดมแห่งจิตวิญญาณของอิสลามมิกชน ณ ชาห์ ซินดา
                  
อมิร์ ติมูร์: จอมข่านผู้อาภัพ
                  
จัตุรัสเรกิสถาน (Registan Square) โดดเด่นใจกลางเมืองซามาร์คานด์

Update Date :

created by
hot hit

ผาธรรมนิมิต อุทยานพุทธศิลป์บนหน้าผา

     วัดห้วยผาเกี๋ยงหรือวัดผาธรรมนิมิตเดิมมีชื่อว่า สำนักวิปัสสนาผาธรรมนิมิต เริ่มก่อ...

FOTOBIKER

0

สุขกับธรรมชาติ ณ ป่าต้นน้ำบ้านน้ำราด

ป่าต้นน้ำบ้านน้ำราด คือแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่บ้านทำเนียบ อ.คีรีรัฐนิคม จ.สุราษฎร์ธานี เป็นป่าต้นน้ำที่มีลำน้ำใส่สะอาดแ...

EnJoY Life

0

เปิดคัมภีร์ศิลปศาสตร์ ไขปริศนาประติมากรรมฮินดู–พุทธ

“ไหนล่ะ พระพุทธรูปประจำวันเกิดฉัน ที่ว่าปางรำพึงน่ะ องค์ไหน” “ทำอย่างนี้ได้ไง ปั้นรูปผู้หญิงเปลือยกายสวมกอดพระพุทธเจ้า ...

teeraparb lohitkul

0

พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำมอนเทอเรย์เบย์ 1 ใน 10 พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ใครที่มีโอกาสมาเที่ยวที่รัฐแคลิฟอร์เนีย คงพลาดไม่ได้ที่จะมาเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำมอนเทอเรย์เบย์ ตั้งอยู่ในเมืองมอนเท...

tthananid

0

ไม่มี ‘คณะราษฎร’ ในพิพิธภัณฑ์ภายใต้กำกับของรัฐไทย?

หลังจากที่สยามและฝรั่งเศสทำสัญญาระหว่างประเทศที่ชื่อว่า ‘หนังสือสัญญาระหว่างสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยาม กับเปรสสิ...

Siripoj

1

กรณีวัดเสียวสวาท เมื่อความฉลาดกลายเป็นความใคร่

ปลายปี ๒๕๕๙ มีข่าว “ทีเล่น” แต่ “เป็นจริง” ที่น่าสนใจข่าวหนึ่ง กรณีเจ้าอาวาสวัดเสียวสวาท ตำบลต้นผึ้ง อำเภอพังโคน จังหวัด...

teeraparb lohitkul

0

สัมผัสประสบการณ์ Road Trip ที่ “หุบเขาแห่งความตาย” Death Valley แห่งอเมริกา

Death Valley หรือ “หุบเขาแห่งความตาย” ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศสหรัฐอเมริกา กินพื้นที่ทั้งรัฐแคลิฟอร์เนีย และ ...

tthananid

0

หอวัฒนธรรมนิทัศน์ ประวัติศาสตร์เมืองพะเยา

     หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ ตั้งอยู่ในอำเภอเมือง จังหวัดพะเยา หอวัฒนธรรมนิทัศน์ เป็นสถานที่จัดแสดงวัตถุโบราณ เอกส...

FOTOBIKER

0