BACK

ศรัทธาและจารีต

พระอุโบสถ วัดศรีคุณเมือง อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย

ภาพที่ผู้อ่านทุกท่านกำลังชมอยู่ในขณะนี้ก็คือ อุโบสถวัดศรีคุณเมือง อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย ซึ่งเป็นอุโบสถ หรือที่ภาษาท้องถิ่นอีสานมักจะเรียกว่า “สิม” คือ อาคารที่ให้สำหรับทำพิธีทางสงฆ์ เช่น การบวช ซึ่ง สิมวัดศรีคุณเมืองแห่งนี้ก็เป็นสิม ที่ถึงแม้ว่าจะมีขนาดค่อนข้างเล็ก แต่กลับมีความงดงามด้วยรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ช่างบรรจงรังสรรค์ขึ้นจากความศรัทธาที่มีต่อพระพุทธศาสนา อันเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพี่น้องสองฝั่งโขงมาอย่างช้านาน

หากนับอายุแล้วสิมหลังนี้ปัจจุบันน่าจะมีอายุเกือบร้อยปีแล้ว คติการสร้างสิมในลักษณะศิลปะแบบนี้ มักจะเป็นลักษณะทางศิลปะที่พบในแถบลุ่มน้ำโขง คือ ศิลปะล้านช้าง โดยส่วนมากแล้วงานศิลปะต่าง ๆ ที่มีความงดงามละเอียดบรรจงเช่นนี้ มักจะพบอยู่เฉพาะตามศาสนสถานเท่านั้น เพราะคนโบราณถือคติว่า ที่อยู่ของพระเจ้า (ในภาษาอีสาน หมายถึง พระพุทธรูป) ไม่เหมือนกับที่อยู่ของมนุษย์ เพราะฉะนั้นแล้วช่างจึงบรรจงใส่รายละเอียดความสวยงามต่าง ๆ ลงไปอย่างสุดฝีมือ เพราะเชื่อว่ายิ่งสวยมากยิ่งได้บุญมาก ดังนั้นเราจึงจะเห็นรายละเอียดต่าง ๆ ของสิม ไม่ว่าจะเป็น สิงห์ และยักษ์ ที่เป็นผู้พิทักษ์ปกป้องพระพุทธศาสนาตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ที่บริเวณด้านหน้าตรงบันไดทางขึ้นของสิม

แต่ในขณะเดียวกันที่ด้านข้างของสิมเอง ก็มีสิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันนั่นก็คือสัตว์ประหลาดหน้าตาน่ากลัวที่ตั้งอยู่ตรงบันไดทางขึ้นฝั่งข้างสิม

ที่ภาษาท้องถิ่นเรียกกันว่า “ตัวมอม” นั้นเอง ซึ่งเชื่อกันว่า เป็นพาหนะทรงของพระวรุณ เทพแห่งฝน ดังนั้นชาวบ้านจึงเชื่อว่า ถ้าหากสร้างตัวมอมไว้ที่สิม ฝนฟ้าจะตกต้องตามฤดูกาล อีกทั้งตัวมอมนั้นมีหน้าตาน่ากลัวแม้กระทั่งภูตผีต่าง ๆ ยังหวาดผวา จึงเชื่ออีกว่าตัวมอมนี้สามารถป้องกันภูตผีปีศาจร้ายต่าง ๆ ได้อีกเช่นกัน

จากที่กล่าวมาข้างต้นจึงจะเห็นได้ว่า สิม นอกจากจะเป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาแล้ว ยังมีรายละเอียดที่แฝงเร้นอยู่ต่าง ๆ ที่สามารถสะท้อนถึงคติความเชื่อ และวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นแห่งนี้ได้เป็นอย่างดี อีกทั้ง สิม ยังมีหน้าที่เป็นสาธารณสถานที่ผู้คนจะมีโอกาสได้มาพบปะกันและร่วมกันสร้างสิ่งดีงามต่าง ๆ ทั้งหลาย ชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ มุ่งเข้าสู่พระนิพพานอันเป็นการหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด พ้นจากวังวนแห่งกิเลสและตัณหา อันเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของชาวพุทธทุกคน สิมจึงเป็นสถานที่ที่เพียบพร้อมไปด้วยคุณค่า ทั้งงานศิลป์อันวิจิตรบรรจงที่เกิดจากแรงศรัทธาอันเต็มเปี่ยม และจารีตคติความเชื่อโบราณที่ถูกแฝงเอาไว้ในวัตถุต่าง ๆ อย่างแยบยล ถ้าผู้อ่านรู้จัก “สิม” ที่อยู่ใกล้ ๆ ผู้อ่าน ลองแวะกันไปดูนะครับ ทุกท่านอาจจะเจอสิ่งพิเศษที่คนโบราณแอบซ่อนเอาไว้ก็เป็นได้

 

สร้างสรรค์ผลงานโดย : นายนิกร วงษพันธ์

526 views

7

แบ่งปัน